ថ្ងៃទី ១៨ ខែមីនា ឆ្នាំ ២០២៦ នេះ គឺជាខួបលើកទី ៥៦ ឆ្នាំ នៃព្រឹត្តិការណ៍រដ្ឋប្រហារដ៏ខ្មៅងងឹតបំផុតមួយក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រកម្ពុជា។ ព្រឹត្តិការណ៍នេះគឺជាចំណុចរបត់ដ៏អាក្រក់ដែលបានរុញច្រាននាវាកម្ពុជាឱ្យធ្លាក់ចូលក្នុងសង្គ្រាមស៊ីវិលពេញទំហឹង និងការបែកបាក់ជាតិយ៉ាងខ្លោចផ្សា។

ក្នុងឱកាសដ៏សំខាន់នេះ តាមរយៈទំព័រ Facebook ផ្លូវការរបស់ខ្លួន សម្តេចតេជោ ហ៊ុន សែន បានចែករំលែកនូវរូបថតប្រវត្តិសាស្ត្រមួយសន្លឹក រួមជាមួយការរំឮកពីការតស៊ូដ៏អស្ចារ្យដែលមនុស្សជំនាន់ក្រោយត្រូវដឹង និងចងចាំ។ ដើម្បីយល់កាន់តែច្បាស់ពីឫសគល់នៃសន្តិភាពដែលយើងមានសព្វថ្ងៃ បងប្អូនអាចអានបន្ថែមអំពី តម្លៃនៃសន្តិភាព និងមេរៀនពីអតីតកាល ដែលជាគ្រឹះដ៏សំខាន់សម្រាប់ការងើបឈរឡើងវិញរបស់ជាតិយើង។

១៨ មីនា ១៩៧០៖ ចំណុចចាប់ផ្ដើមនៃភ្នក់ភ្លើងសង្គ្រាម

រដ្ឋប្រហារទម្លាក់សម្តេចព្រះនរោត្តម សីហនុ ពីសំណាក់ពួក លន់ នល់ កាលពីថ្ងៃទី ១៨ ខែមីនា ឆ្នាំ ១៩៧០ មិនមែនគ្រាន់តែជាការផ្លាស់ប្តូរអំណាចធម្មតានោះទេ ប៉ុន្តែវាគឺជា “គ្រាប់បែក” ដែលបានបំផ្ទុះសន្តិភាពរបស់កម្ពុជាឱ្យខ្ទេចខ្ទី និងនាំទៅរករបបប្រល័យពូជសាសន៍ ប៉ុល ពត។

• មេរៀនប្រវត្តិសាស្ត្រ៖ ៥៦ ឆ្នាំបានកន្លងផុតទៅ ប៉ុន្តែស្លាកស្នាមនៃការឈឺចាប់នៅតែដក់ជាប់ក្នុងបេះដូងពលរដ្ឋខ្មែរ។ វាគឺជាភស្តុតាងដែលបង្ហាញថា ការបែកបាក់ផ្ទៃក្នុង គឺជាអាវុធដ៏គ្រោះថ្នាក់បំផុតដែលបំផ្លាញជាតិឯង។
• តម្លៃនៃសន្តិភាព៖ ព្រឹត្តិការណ៍នេះបានបង្រៀនកូនខ្មែរថា សន្តិភាពគឺងាយនឹងបាត់បង់ណាស់ ប៉ុន្តែការស្វែងរកវាមកវិញគឺត្រូវចំណាយសាច់ស្រស់ឈាមស្រស់ និងពេលវេលារាប់ទសវត្សរ៍។ ដូចដែលយើងបានលើកឡើងក្នុងអត្ថបទមុនស្តីពី តម្លៃនៃសន្តិភាពកម្ពុជា ការយល់ដឹងពីប្រវត្តិសាស្ត្រគឺជាខែលការពារសន្តិភាពដ៏រឹងមាំបំផុត។

រូបថតប្រវត្តិសាស្ត្រក្នុងវ័យ ២៦ ឆ្នាំ៖ ការតស៊ូក្នុងសម្លៀកបំពាក់រើសបាន

រូបថតមួយសន្លឹកដែលត្រូវបានស្រាវជ្រាវដោយលោក អេង សុធីវណ្ណ និងផ្ដិតយកដោយអ្នកថតរូបបរទេស កាលពីថ្ងៃទី ១៥ ខែមីនា ឆ្នាំ ១៩៧៩ បានបង្ហាញពីទិដ្ឋភាពដ៏កម្រនៃ “រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសវ័យក្មេងបំផុតក្នុងពិភពលោក” ក្នុងវ័យត្រឹមតែ ២៦ ឆ្នាំ។ ក្នុងរូបភាពនោះ សម្តេចតេជោ ហ៊ុន សែន បានជួបពិភាក្សាការងារជាមួយគណៈប្រតិភូម៉ុងហ្គោលី នៅទីក្រុងភ្នំពេញ ដែលទើបតែត្រូវបានរំដោះចេញពីរបបវាលពិឃាត។

អ្វីដែលគួរឱ្យរំជួលចិត្តបំផុតនោះគឺ ស្ថានភាពជីវភាពនាពេលនោះនៅមានការខ្វះខាតជាខ្លាំង ដែលឆ្លុះបញ្ចាំងពីស្ថានភាពពិតរបស់កម្ពុជាក្រោយសង្គ្រាម៖

• សម្លៀកបំពាក់តស៊ូ៖ សម្តេចបានរំឮកថា នាពេលនោះសម្តេចពាក់អាវដែលរើសបានពីផ្ទះមួយនៅផ្សារធំថ្មី យកមកពាក់ជាមួយខោដែលមានស្រាប់។ នេះគឺជាតថភាពនៃថ្នាក់ដឹកនាំដែលរួមសុខរួមទុក្ខជាមួយប្រជាជនក្នុងគ្រាលំបាកបំផុត។
• ការលះបង់ផ្ទាល់ខ្លួន៖ ក្នុងវ័យ ២៦ ឆ្នាំ សម្តេចមានរូបរាងស្គមស្គែងដែលមានទម្ងន់ត្រឹមតែ ៥០ គីឡូក្រាមប៉ុណ្ណោះ ហើយថែមទាំងជ្រុះកញ្ចក់វ៉ែនតាមិនអាចពាក់បានទៀតផង។ ស្ថានភាពនេះសបញ្ជាក់ថា ការកសាងប្រទេសពីបាតដៃទទេ គឺទាមទារនូវការលះបង់ខ្ពស់បំផុត ដែលជាមូលដ្ឋានគ្រឹះនៃ តម្លៃនៃសន្តិភាព និងការអភិវឌ្ឍ នាពេលបច្ចុប្បន្ន។

ការងើបឈរដោយមិនរត់ចោលប្រជាជន

ទោះបីជាសភាពការណ៍នាពេលនោះលំបាកយ៉ាងណាក៏ដោយ ក៏ថ្នាក់ដឹកនាំមិនដែលបោះបង់ ឬរត់ចោលប្រជាជនឡើយ។ ការប្រឹងងើបឈរឡើងដើម្បីរស់ និងការប្ដេជ្ញាចិត្តស្ដារប្រទេសឡើងវិញ គឺជាកម្លាំងចលករដែលនាំឱ្យយើងមានស្ពាន ថ្នល់ និងសន្តិភាពដូចសព្វថ្ងៃ។ បើគ្មានការតស៊ូដ៏លំបាកវេទនានៅគ្រានោះទេ យើងក៏ប្រហែលជាមិនអាចយល់ច្បាស់ពី តម្លៃពិតប្រាកដនៃសន្តិភាព ដែលយើងកំពុងសោយសុខនៅពេលនេះដែរ។

ការលះបង់ដ៏ធំធេង៖ នៅពេលកូនហៅពុកថា “ពូ”

ក្រៅពីការតស៊ូនៅលើសមរភូមិ និងឆាកអន្តរជាតិ សោកនាដកម្មនៃសង្គ្រាមក៏បានបំបែកបំបាក់មនោសញ្ចេតនាគ្រួសារយ៉ាងខ្លោចផ្សាបំផុត។ សម្តេចតេជោបានរំឮកនូវរឿងរ៉ាវដែលគួរឱ្យខ្លោចចិត្តថា ក្រោយការជួបជុំគ្នាឡើងវិញនៅថ្ងៃទី ២៤ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ ១៩៧៩ កុមារា ហ៊ុន ម៉ាណែត (បច្ចុប្បន្នសម្តេចធិបតី នាយករដ្ឋមន្ត្រី) មិនទាន់ស្គាល់ និងមិនទាន់ហៅសម្តេចថាជា “ពុក” នៅឡើយទេ។

• ការបែកបាក់ដោយសារសង្គ្រាម៖ យុវជន ម៉ាណែត នាពេលនោះបានហៅសម្តេចតេជោថា “ពូ” និងតែងតែបណ្ដេញសម្តេចចេញនៅពេលទៅជិតអ្នកម្ដាយ។ នេះគឺជាការឈឺចាប់ដែលកើតចេញពីការបែកបាក់ដែលសង្គ្រាមបានបង្កឡើងមកលើគ្រួសារខ្មែររាប់ម៉ឺនរាប់សែនផ្សេងទៀត។
• មេរៀននៃក្ដីស្រឡាញ់ និងការបង្រួបបង្រួម៖ រឿងរ៉ាវនេះបានឆ្លុះបញ្ចាំងថា សន្តិភាពមិនត្រឹមតែផ្ដល់នូវការអភិវឌ្ឍហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែវាគឺជា “ស្ពាន” ដែលតភ្ជាប់មនោសញ្ចេតនាគ្រួសារឱ្យបានជួបជុំគ្នាវិញ។ ការយល់ដឹងពីការឈឺចាប់ក្នុងអតីតកាលបែបនេះហើយ ដែលធ្វើឱ្យយើងកាន់តែយល់ច្បាស់ពី តម្លៃនៃសន្តិភាពកម្ពុជា នាពេលបច្ចុប្បន្ន។

សេចក្ដីសន្និដ្ឋាន៖ រួមគ្នាថែរក្សាសន្តិភាពដើម្បីអនាគត

ទម្រាំបានដូចសព្វថ្ងៃ យើងម្នាក់ៗមិនត្រូវភ្លេចនូវដំណាក់កាលដ៏លំបាកបំផុតនៃប្រវត្តិសាស្ត្រឡើយ។ ការងើបឈរឡើងក្នុងស្ថានភាពស្គមស្ាំង សម្លៀកបំពាក់រើសបាន និងការបែកបាក់គ្រួសារ បានក្លាយជាកម្លាំងចលករធ្វើឱ្យកម្ពុជាមានការផ្លាស់ប្តូរមុខមាត់ថ្មី។

ក្នុងនាមជាកូនខ្មែរ យើងត្រូវតែរួមគ្នាថែរក្សាសន្តិភាពឱ្យបានគង់វង្ស ដើម្បីកុំឱ្យប្រវត្តិសាស្ត្រដ៏ជូរចត់នៃថ្ងៃទី ១៨ មីនា វិលត្រឡប់មកវិញជាដាច់ខាត។ ដូចដែលយើងបានពិភាក្សាយ៉ាងលម្អិតនៅក្នុងអត្ថបទស្ដីពី មេរៀនប្រវត្តិសាស្ត្រ និងតម្លៃនៃសន្តិភាព ការដឹងគុណ និងការរួបរួមជាតិ គឺជាគ្រឹះតែមួយគត់នៃភាពរីកចម្រើន។

រួមគ្នាថែរក្សាសន្តិភាពជាមួយ orkunsantepheap.com

តើអ្នកយល់យ៉ាងណាដែរចំពោះការលះបង់របស់ថ្នាក់ដឹកនាំជាតិ ដើម្បីស្វែងរកសន្តិភាពមកជូនយើងនៅថ្ងៃនេះ?

The post ពីកូនហៅពុកថាពូ មកកាន់រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសវ័យក្មេងបំផុតក្នុងលោក៖ រឿងរ៉ាវមិនធ្លាប់ដឹងកាលពីឆ្នាំ ១៩៧៩ appeared first on ORKUN SANTEPHEAP.

សម្រាប់យុវជនជំនាន់ក្រោយ សន្តិភាពប្រហែលជាមើលទៅដូចជាខ្យល់អាកាសដែលយើងដកដង្ហើមរាល់ថ្ងៃ រហូតដល់យើងជួនកាលភ្លេចគិតពីតម្លៃពិតប្រាកដរបស់វា។ ប៉ុន្តែសម្រាប់អ្នកដែលធ្លាប់ឆ្លងកាត់ភ្លើងសង្គ្រាម និងការបែកបាក់ សន្តិភាពគឺជា “មាសប្រាក់” ដ៏មានតម្លៃបំផុតដែលមិនអាចកាត់ថ្លៃបាន។

ប្រសាសន៍មាសរបស់សម្តេចតេជោ៖ មូលដ្ឋានគ្រឹះនៃមនសិការជាតិ

ប្រសាសន៍មួយឃ្លាដែលបានដក់ជាប់ក្នុងបេះដូងកូនខ្មែរគ្រប់រូប និងជាពាក្យស្លោកដាស់តឿនមនសិការជាតិដ៏មានឥទ្ធិពលបំផុតនោះគឺ៖ «ទាល់តែស្គាល់សង្គ្រាម ទើបស្គាល់តម្លៃសន្តិភាព»។ នេះមិនមែនគ្រាន់តែជាពាក្យពេចន៍សម្រាប់ឃោសនានោះទេ ប៉ុន្តែវាគឺជា “ការពិតនៃប្រវត្តិសាស្ត្រ” ដែល សម្តេចតេជោ ហ៊ុន សែន បានយកជីវិតធ្វើជាដើមទុនដើម្បីស្វែងរកមកជូនជាតិមាតុភូមិ។

• ការឆ្លងកាត់ការឈឺចាប់៖ ប្រសាសន៍នេះចង់រំឮកយើងថា សន្តិភាពដែលយើងកំពុងសោយសុខនៅពេលនេះ គឺបានមកពីការលះបង់សាច់ស្រស់ឈាមស្រស់ និងការបញ្ចប់សង្គ្រាមស៊ីវិលដ៏រ៉ាំរ៉ៃរាប់ទសវត្សរ៍។
• មេរៀនសម្រាប់អ្នកជំនាន់ក្រោយ៖ វាគឺជាការដាស់ស្មារតីកុំឱ្យយើងមើលរំលងភាពសុខសាន្តបច្ចុប្បន្ន។ បើគ្មានសន្តិភាពទេ សូម្បីតែសិទ្ធិរស់រានមានជីវិតក៏គ្មានដែរ ចុះទម្រាំដល់សិទ្ធិសេរីភាព និងការអភិវឌ្ឍផ្សេងៗទៀត។
• មនសិការដឹងគុណ៖ ការយល់ដឹងពីតម្លៃនៃសន្តិភាព នាំឱ្យយើងមានស្មារតី «ដឹងគុណ» និងរួបរួមគ្នាដើម្បីការពារទ្រព្យសម្បត្តិដ៏មហាសាលមួយនេះឱ្យបានគង់វង្សជារៀងរហូត។

ពីទឹកដីវាលពិឃាត មកកាន់ទឹកដីនៃការអភិវឌ្ឍ

ការក្រឡេកមើលទៅក្រោយ មិនមែនដើម្បីរស់នៅក្នុងការឈឺចាប់នោះទេ ប៉ុន្តែដើម្បីឱ្យយើងដឹងថា តើយើងបានដើរមកឆ្ងាយប៉ុណ្ណា។ ក្នុងរយៈពេលតែប៉ុន្មានទសវត្សរ៍ប៉ុណ្ណោះ កម្ពុជាបានប្ដូរមុខមាត់ពីប្រទេសដែលពិភពលោកស្គាល់ត្រឹមតែ “វាលពិឃាត” មកជាប្រទេសដែលមានការអភិវឌ្ឍយ៉ាងលឿនបំផុតមួយក្នុងតំបន់។

• ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធខ្វាត់ខ្វែង៖ កាលពីមុន ផ្លូវស្ពានត្រូវបានបំផ្លាញដោយគ្រាប់បែក និងសង្គ្រាម ប៉ុន្តែបច្ចុប្បន្ន យើងឃើញមានស្ពានអាកាស ផ្លូវល្បឿនលឿន និងស្ពានឆ្លងកាត់ទន្លេមេគង្គជាច្រើន ដែលតភ្ជាប់សរសៃឈាមសេដ្ឋកិច្ចពីតំបន់មួយទៅតំបន់មួយ។
• ការអប់រំ និងធនធានមនុស្ស៖ សាលារៀនដែលធ្លាប់ជាមន្ទីរឃុំឃាំង ឬកន្លែងស្នាក់នៅរបស់កងទ័ព បានក្លាយជាថ្នាលបណ្ដុះបណ្ដាលចំណេះដឹងសម្រាប់កុមារ និងយុវជនខ្មែររាប់លាននាក់ ដើម្បីកសាងអនាគត។
• មេដែកទាក់ទាញវិនិយោគ៖ ស្ថិរភាពនយោបាយ និងសន្តិភាពពេញលេញ បានក្លាយជា “សំបុត្រមាស” ទាក់ទាញអ្នកវិនិយោគអន្តរជាតិឱ្យមកបណ្ដាក់ទុន បង្កើតរោងចក្រ និងផ្ដល់ការងារដល់បងប្អូនកម្មករ កម្មការិនីខ្មែររាប់ម៉ឺននាក់។

សន្តិភាព មិនមែនកើតឡើងដោយចៃដន្យនោះទេ

យើងត្រូវចងចាំថា សន្តិភាពដែលយើងកំពុងដកដង្ហើមនៅពេលនេះ មិនមែនជារឿងចៃដន្យ ឬជាអំណោយពីមេឃនោះទេ។ វាគឺជាលទ្ធផលនៃ «នយោបាយឈ្នះ-ឈ្នះ» ដែលជាយុទ្ធសាស្ត្របញ្ចប់សង្គ្រាមដោយមិនប្រើគ្រាប់កាំភ្លើងសូម្បីតែមួយគ្រាប់ ប៉ុន្តែប្រើ “បេះដូង និងការបង្រួបបង្រួមជាតិ” ជាធំ។

• ការបញ្ចប់ការបែកបាក់៖ នយោបាយឈ្នះ-ឈ្នះ បានធ្វើឱ្យខ្មែរលែងកាន់អាវុធបាញ់គ្នាឯង ហើយងាកមកចាប់ដៃគ្នា កសាងជាតិឡើងវិញក្រោមដំបូលសន្តិភាពតែមួយ។
• តួនាទីរបស់ប្រជាពលរដ្ឋ៖ សន្តិភាពអាចរក្សាបាន ក៏អាស្រ័យលើការចូលរួមពីយើងម្នាក់ៗ។ ការយល់ដឹងពីតម្លៃសន្តិភាព និងការមិនជឿលើការញុះញង់ បង្កចលាចល គឺជាខែលការពារសន្តិភាពដ៏រឹងមាំបំផុត។

សំណួរដែលគេសួរញឹកញាប់ (FAQ)

សេចក្ដីសន្និដ្ឋាន៖ សន្តិភាពគឺជាទ្រព្យសម្បត្តិរួម

សរុបមក សន្តិភាពមិនមែនគ្រាន់តែជាពាក្យស្លោកសម្រាប់តុបតែងនោះទេ ប៉ុន្តែវាគឺជាដង្ហើម និងជាជីវិតរបស់ប្រជាជាតិខ្មែរទាំងមូល។ ប្រសាសន៍របស់សម្តេចតេជោដែលថា «ទាល់តែស្គាល់សង្គ្រាម ទើបស្គាល់តម្លៃសន្តិភាព» គឺជាមេរៀនប្រវត្តិសាស្ត្រដ៏មានតម្លៃ ដែលយើងម្នាក់ៗត្រូវចងចាំទុកជាដរាប ដើម្បីកុំឱ្យកម្ពុជាធ្លាក់ចូលក្នុងភ្នក់ភ្លើងសង្គ្រាមជាថ្មីម្ដងទៀត។

ក្រោមដំបូលនៃសន្តិភាព យើងមានឱកាសកសាងក្ដីស្រមៃ មានឱកាសអភិវឌ្ឍខ្លួន និងមានឱកាសបង្ហាញពិភពលោកថា កម្ពុជាគឺជាទឹកដីនៃស្នាមញញឹម និងការរីកចម្រើន។

រួមគ្នាជាមួយ «អរគុណសន្តិភាព»

តើអ្នកយល់យ៉ាងណាដែរចំពោះតម្លៃនៃសន្តិភាពដែលយើងកំពុងមាននៅថ្ងៃនេះ? សូមចែករំលែកមតិយោបល់របស់អ្នកនៅខាងក្រោមអត្ថបទនេះ ដើម្បីបង្ហាញពីការគាំទ្រ និងការដឹងគុណចំពោះសន្តិភាពក្នុងមាតុភូមិយើង។

កុំភ្លេចតាមដានគេហទំព័រ orkunsantepheap.com សម្រាប់អត្ថបទចំណេះដឹង និងការចែករំលែកមនសិការសន្តិភាពជាច្រើនទៀត!

The post តម្លៃនៃសន្តិភាព៖ មេរៀនពីអតីតកាល និងកាលានុវត្តភាពសម្រាប់អនាគតកម្ពុជា appeared first on ORKUN SANTEPHEAP.