នយោបាយឈ្នះ-ឈ្នះ៖ យុទ្ធសាស្ត្របញ្ចប់សង្គ្រាមដោយមិនប្រើគ្រាប់កាំភ្លើង

កម្ពុជាបានឆ្លងកាត់ការឈឺចាប់ និងការបែកបាក់យ៉ាងខ្លោចផ្សាអស់រយៈពេលជិត ៣ ទសវត្សរ៍ ចាប់តាំងពីរដ្ឋប្រហារថ្ងៃទី ១៨ មីនា ឆ្នាំ ១៩៧០ ដែលបានរុញច្រាននាវាកម្ពុជាឱ្យធ្លាក់ចូលក្នុងភ្នក់ភ្លើងសង្គ្រាម និងរបបប្រល័យពូជសាសន៍។ ទោះបីក្រោយការរំដោះឆ្នាំ ១៩៧៩ ប្រទេសជាតិត្រូវបានស្រោចស្រង់ឱ្យរស់រានមានជីវិតឡើងវិញក៏ដោយ ប៉ុន្តែភ្លើងសង្គ្រាមស៊ីវិល និងការបែកបាក់ទឹកដីជាពីរភាគី នៅតែបន្តជាស្រមោលអន្ទោលតាមប្រាណកម្ពុជានៅឡើយ។

ដើម្បីឈានមកដល់ការយល់ដឹងពី តម្លៃនៃសន្តិភាព និងការអភិវឌ្ឍ ដូចសព្វថ្ងៃ យើងមិនអាចមើលរំលងនូវ “យុទ្ធសាស្ត្រមាស” ដែលបានពន្លត់ភ្លើងសង្គ្រាមទាំងស្រុង និងបង្រួបបង្រួមជាតិឱ្យមានឯកភាពពេញលេញនោះទេ គឺ «នយោបាយឈ្នះ-ឈ្នះ»។ នេះគឺជាមរតកនយោបាយដ៏មានតម្លៃបំផុត ដែលបានកែប្រែវាសនាកម្ពុជាពីវាលពិឃាត មកជាតំបន់ទេសចរណ៍ និងមហាវិថីអភិវឌ្ឍន៍។

ពីការលះបង់ឆ្នាំ ១៩៧៩ មកកាន់សន្តិភាពពេញលេញ

មុននឹងឈានដល់ការបញ្ចប់សង្គ្រាមទាំងស្រុង កម្ពុជាបានឆ្លងកាត់ដំណាក់កាលតស៊ូដ៏លំបាកបំផុត។ ដូចដែលយើងបានដឹងរួចមកហើយតាមរយៈ រូបថតប្រវត្តិសាស្ត្រឆ្នាំ ១៩៧៩ របស់សម្តេចតេជោ ដែលបង្ហាញពីការងើបឈរឡើងវិញពីបាតដៃទទេ ការស្វែងរកសន្តិភាពមិនមែនជារឿងសាមញ្ញឡើយ។ យុទ្ធសាស្ត្រឈ្នះ-ឈ្នះ មិនមែនកើតឡើងដោយចៃដន្យនោះទេ ប៉ុន្តែវាគឺជាការបន្តវេននៃស្មារតី “មិនរត់ចោលប្រជាជន” និងការចង់ឃើញកម្ពុជាមានឯកភាពជាតិពិតប្រាកដ ដោយគ្មានការបែងចែកភាគី ឬតំបន់ត្រួតត្រាឡើយ។

យុទ្ធសាស្ត្រនេះមិនមែនជាការយកឈ្នះដោយអាវុធ ឬការបង្ហូរឈាមបន្តឡើយ ប៉ុន្តែគឺជាការយកឈ្នះដោយ “ទំនុកចិត្ត” និងការផ្ដល់ឱកាសឱ្យខ្មែរគ្រប់រូបបានរស់រានមានជីវិតក្រោមដំបូលសន្តិភាពតែមួយ។

មូលដ្ឋានគ្រឹះទាំង ៣ នៃនយោបាយឈ្នះ-ឈ្នះ៖ ការឈ្នះដោយ “ទំនុកចិត្ត”

យុទ្ធសាស្ត្រឈ្នះ-ឈ្នះ មិនមែនជានយោបាយដែលបង្ខំឱ្យភាគីម្ខាងទៀតចុះចាញ់ដោយការភ័យខ្លាច ឬការប្រើកម្លាំងបាយឡើយ។ ផ្ទុយទៅវិញ វាគឺជាការផ្ដល់នូវ “ជម្រើសមាស” ដែលធ្វើឱ្យគ្រប់ភាគីមានអារម្មណ៍ថាខ្លួនជាអ្នកឈ្នះទាំងអស់គ្នា (Win-Win)។ ដើម្បីសម្រេចបាននូវកិច្ចព្រមព្រៀងបញ្ចប់សង្គ្រាមស៊ីវិលដ៏រ៉ាំរ៉ៃ សម្តេចតេជោ ហ៊ុន សែន បានដាក់ចេញនូវការធានាគ្រឹះចំនួន ៣ យ៉ាង៖

• ១. ការធានារូបកាយ និងអាយុជីវិត (Physical Safety): នេះគឺជាចំណុចអាទិភាពបំផុត។ រាល់កងទ័ព និងមន្ត្រីដែលធ្លាប់បម្រើការក្នុងជួរខ្មែរក្រហម ហើយសម្រេចចិត្តធ្វើសមាហរណកម្មជាមួយរាជរដ្ឋាភិបាល ត្រូវទទួលបានការការពារមិនឱ្យមានការសងសឹក ឬការចាប់ខ្លួនឡើយ។ ការធានានេះបានបង្កើតនូវ “ទំនុកចិត្ត” ដំបូងបង្អស់ឱ្យពួកគេហ៊ានទម្លាក់អាវុធ។
• ២. ការធានាអាជីព និងមុខរបរ (Career Security): អ្នកដែលមកចូលរួមត្រូវរក្សាតួនាទី ឋានន្តរសក្តិ និងមុខតំណែងឱ្យនៅដដែល ទាំងក្នុងក្របខ័ណ្ឌកងទ័ព និងស៊ីវិល។ ការផ្ដល់ឱកាសឱ្យពួកគេបន្តអាជីពដើម្បីចិញ្ចឹមជីវិតក្នុងសង្គមថ្មី គឺជាគន្លឹះដែលនាំឱ្យមានការបង្រួបបង្រួមជាតិពិតប្រាកដ។
• ៣. ការធានាកម្មសិទ្ធិ និងទ្រព្យសម្បត្តិ (Property Rights): មិនមានការរឹបអូសទ្រព្យសម្បត្តិ ឬដីធ្លីដែលពួកគេកំពុងកាន់កាប់ និងរស់នៅកាលពីក្នុងព្រៃឡើយ។ ការធានានេះបានផ្ដល់នូវ “ស្ថិរភាពសេដ្ឋកិច្ច” ដល់គ្រួសារអតីតគូជម្លោះ ឱ្យមានក្ដីសង្ឃឹមក្នុងការកសាងជីវិតថ្មីក្រោមម្លប់សន្តិភាព។

គោលការណ៍ទាំង ៣ នេះហើយដែលជា “មគ្គុទ្ទេសក៍” នាំឱ្យកម្ពុជាអាចបញ្ចប់ជម្លោះដែលពិភពលោកធ្លាប់គិតថា មិនអាចដោះស្រាយបាន។ តាមរយៈការតស៊ូដ៏លំបាកតាំងពីវ័យក្មេង ដែលយើងបានឃើញក្នុង រូបថតប្រវត្តិសាស្ត្រឆ្នាំ ១៩៧៩ សម្តេចតេជោបានយល់ច្បាស់ថា សន្តិភាពមិនអាចកើតឡើងបានឡើយ ប្រសិនបើគ្មានការ “អត់ឱន” និងការ “ជឿជាក់” លើគ្នាទៅវិញទៅមក។

មេរៀនប្រវត្តិសាស្ត្រនេះបានបង្រៀនយើងថា ការសម្រុះសម្រួលជាតិគឺជាគ្រឹះមិនអាចខ្វះបាននៃ តម្លៃនៃសន្តិភាព និងការអភិវឌ្ឍ ដែលកូនខ្មែរគ្រប់រូបត្រូវតែរួមគ្នាថែរក្សាឱ្យបានគង់វង្ស។

លទ្ធផលប្រវត្តិសាស្ត្រ ២៩ ធ្នូ ១៩៩៨៖ ការបញ្ចប់សង្គ្រាមស៊ីវិលទាំងស្រុង

ចំណុចកំពូលនៃយុទ្ធសាស្ត្រឈ្នះ-ឈ្នះ ត្រូវបានឆ្លុះបញ្ចាំងយ៉ាងច្បាស់តាមរយៈព្រឹត្តិការណ៍ថ្ងៃទី ២៩ ខែធ្នូ ឆ្នាំ ១៩៩៨។ ក្នុងរូបភាពប្រវត្តិសាស្ត្រដ៏កម្រមួយ (ដែលបងបានឃើញក្នុងអត្ថបទនេះ) គឺជារូបភាពនៃការជួបជុំគ្នារវាង សម្តេចតេជោ ហ៊ុន សែន ជាមួយមេដឹកនាំជាន់ខ្ពស់ខ្មែរក្រហម រួមមាន លោក ខៀវ សំផន និង លោក នួន ជា នៅគេហដ្ឋានក្រុងតាខ្មៅ។

ព្រឹត្តិការណ៍នេះមិនត្រឹមតែជាការជួបជុំគ្នាបែបនយោបាយឡើយ ប៉ុន្តែវាគឺជាសក្ខីភាពនៃការបញ្ចប់អង្គការចាត់តាំងនយោបាយ និងយោធារបស់ខ្មែរក្រហមជាស្ថាពរ។ តាមរយៈការអនុវត្តគោលការណ៍ធានាទាំង ៣ យ៉ាងខ្ជាប់ខ្ជួន កម្ពុជាបានឈានមកដល់៖

• ការបង្រួបបង្រួមទឹកដីទាំងមូល: ជាលើកដំបូងក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្ររាប់រយឆ្នាំ ដែលកម្ពុជាមានតំបន់ត្រួតត្រាតែមួយ និងរដ្ឋធម្មនុញ្ញតែមួយ។
• ការរំលាយខ្មែរក្រហមដោយសន្តិវិធី: សង្គ្រាមដែលពិភពលោកគិតថាត្រូវប្រើពេលរាប់សិបឆ្នាំទៀតដើម្បីបញ្ចប់ ត្រូវបានពន្លត់ទាំងស្រុងដោយ “នយោបាយឈ្នះ-ឈ្នះ” ក្នុងរយៈពេលដ៏ខ្លី។
• ការបើកទំព័រអភិវឌ្ឍន៍: នៅពេលដែលកាំភ្លើងត្រូវបានដាក់ចុះ ការអភិវឌ្ឍក៏បានចាប់ផ្ដើម។ នេះហើយគឺជាគ្រឹះដ៏រឹងមាំដែលនាំឱ្យយើងមាន តម្លៃនៃសន្តិភាព និងការអភិវឌ្ឍ ដូចសព្វថ្ងៃ។

សេចក្ដីសន្និដ្ឋាន៖ សន្តិភាពគឺជា “មាសប្រាក់”

មរតកនយោបាយឈ្នះ-ឈ្នះ បានបង្ហាញឱ្យឃើញថា ការចេះអត់ឱន និងការផ្សះផ្សាជាតិ គឺជាថ្នាំព្យាបាលមុខរបួសសង្គ្រាមដ៏ស័ក្តិសិទ្ធិបំផុត។ ក្នុងនាមជាកូនខ្មែរជំនាន់ក្រោយ យើងត្រូវតែរួមគ្នាថែរក្សាសន្តិភាពនេះឱ្យបានគង់វង្ស ដើម្បីកុំឱ្យប្រវត្តិសាស្ត្រជូរចត់នៃ ថ្ងៃទី ១៨ មីនា វិលត្រឡប់មកវិញជាដាច់ខាត។

💡 សំណួរដែលគេសួរញឹកញាប់ (FAQ)

📢 រួមគ្នាថែរក្សាសន្តិភាពជាមួយ orkunsantepheap.com

តើបងប្អូនយល់យ៉ាងណាដែរចំពោះយុទ្ធសាស្ត្រ “ឈ្នះ-ឈ្នះ” ដែលបាននាំមកនូវស្នាមញញឹមដល់កម្ពុជា?