បណ្ដាញផ្លូវល្បឿនលឿននៅកម្ពុជា៖ សក្ខីកម្មនៃ “ផលលាភសន្តិភាព” និងការផ្លាស់ប្តូរមុខមាត់សេដ្ឋកិច្ចជាតិ ២០២៦

នៅក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រនៃប្រជាជាតិមួយ ការផ្លាស់ប្តូរដែលគួរឱ្យកត់សម្គាល់បំផុត មិនមែនស្ថិតនៅលើត្រឹមតែតួលេខនៃកំណើនសេដ្ឋកិច្ចក្នុងក្រដាសនោះទេ ប៉ុន្តែវាស្ដែងឡើងតាមរយៈ “សមិទ្ធផលរូបវន្ត” ដែលពលរដ្ឋអាចមើលឃើញ និងប្រើប្រាស់បានជាក់ស្ដែង។ ប្រសិនបើយើងក្រឡេកមើលកម្ពុជាក្នុងឆ្នាំ ២០២៦ នេះ រូបភាពនៃផ្លូវលំដ៏ឆ្ងាយ និងភាពឯកោនៃតំបន់សេដ្ឋកិច្ច បានក្លាយជាអតីតកាល និងជំនួសមកវិញនូវបណ្ដាញ ផ្លូវល្បឿនលឿននៅកម្ពុជា ដែលកំពុងខ្វាត់ខ្វែងតភ្ជាប់ជោគវាសនាជាតិឱ្យកាន់តែរឹងមាំ។

ផ្លូវល្បឿនលឿនទាំងនេះ មិនមែនគ្រាន់តែជាសំណង់បេតុង និងកៅស៊ូអ៊ុតដែលកាត់កាត់ព្រៃភ្នំនោះទេ ប៉ុន្តែវាគឺជា “ភាសានៃស្ថិរភាព” និងជា “សញ្ញាបត្របញ្ជាក់ការសិក្សា” នៃកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងរក្សាសន្តិភាព។ ស្ថិរភាពនយោបាយដែលកើតចេញពីការសម្រេចចិត្តដ៏ត្រឹមត្រូវក្នុងគ្រាដ៏គ្រោះថ្នាក់បំផុតសម្រាប់ជាតិ គឺជាគ្រឹះមាំមួនតែមួយគត់ដែលអនុញ្ញាតឱ្យមហិច្ឆតានៃការកសាងមហាវិថីតម្លៃរាប់ពាន់លានដុល្លារទាំងនេះអាចក្លាយជាការពិត។

មុននឹងយើងឈានទៅដល់ការវិភាគស៊ីជម្រៅលើសមិទ្ធផលនីមួយៗ វាជារឿងចាំបាច់ដែលយើងត្រូវយល់អំពីតម្លៃនៃសន្តិភាពដើម្បីដឹងថា តើ “ទុនសន្តិភាព” នេះបានបំប្លែងកម្ពុជាឱ្យទៅជា សេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជា ២០២៦ ដែលមានសក្ដានុពលបំផុតក្នុងតំបន់យ៉ាងដូចម្ដេច?

ផ្លូវល្បឿនលឿនភ្នំពេញ-ព្រះសីហនុ៖ ចលករនៃប៉ូលសេដ្ឋកិច្ចមហាសមុទ្រ

សមិទ្ធផលដំបូងបង្អស់ដែលបានបើកទំព័រប្រវត្តិសាស្ត្រថ្មីសម្រាប់ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធកម្ពុជា គឺផ្លូវល្បឿនលឿនភ្នំពេញ-ក្រុងព្រះសីហនុ (E4)។ ក្នុងនាមជាមហាវិថីល្បឿនលឿនដំបូងគេ វាមិនត្រឹមតែជាផ្លូវសម្រាប់ធ្វើដំណើរប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែគឺជា “សរសៃឈាមមេ” ដែលតភ្ជាប់រាជធានីភ្នំពេញ ទៅកាន់ច្រកទ្វារសេដ្ឋកិច្ចសមុទ្រដ៏មានសក្ដានុពលបំផុតរបស់កម្ពុជា។

ការកាត់បន្ថយចំណាយភស្តុភារកម្ម និងពេលវេលា

មុនពេលមានផ្លូវល្បឿនលឿន ការធ្វើដំណើរតាមផ្លូវជាតិលេខ ៤ អាចប្រើពេលពី ៥ ទៅ ៦ ម៉ោង ឬលើសពីនេះ អាស្រ័យលើស្ថានភាពចរាចរណ៍។ ប៉ុន្តែសព្វថ្ងៃ ការធ្វើដំណើរត្រូវបានកាត់បន្ថយមកត្រឹមប្រហែល ២ ម៉ោង ប៉ុណ្ណោះ។

• ប្រសិទ្ធភាពសេដ្ឋកិច្ច៖ ការកាត់បន្ថយពេលវេលាធ្វើដំណើរ មានន័យថាជាការកាត់បន្ថយថ្លៃដើមដឹកជញ្ជូន និងការប្រើប្រាស់ប្រេងឥន្ធនៈ។
• ការជំរុញការនាំចេញ៖ ការដឹកជញ្ជូនទំនិញទៅកាន់កំពង់ផែស្វយ័តក្រុងព្រះសីហនុ មានភាពរហ័សទាន់ចិត្ត ដែលជួយឱ្យកម្ពុជាអាចប្រកួតប្រជែងកាន់តែខ្លាំងក្នុងខ្សែចង្វាក់ផ្គត់ផ្គង់សកល។

ដើម្បីយល់ច្បាស់ពីរបៀបដែលហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធនេះជំរុញពាណិជ្ជកម្មជាតិ បងប្អូនអាចអានការវិភាគស៊ីជម្រៅអំពី សន្តិភាពជាដង្ហើមសេដ្ឋកិច្ច៖ វិភាគលើមហិច្ឆតានាំចេញរបស់កម្ពុជាទៅកាន់ទីផ្សារពិភពលោក ២០២៦ ដែលបង្ហាញពីទំនាក់ទំនងរវាងផ្លូវល្បឿនលឿន និងកំណើនទឹកប្រាក់នាំចេញ។

ទំនុកចិត្តវិនិយោគិនលើ “សន្តិភាពយូរអង្វែង”

សំណួរដ៏សំខាន់មួយគឺ៖ ហេតុអ្វីបានជាក្រុមហ៊ុនវិនិយោគយក្សហ៊ានបោះទុនប្រមាណ ២ ពាន់លានដុល្លារ លើគម្រោងនេះ? ចម្លើយដ៏សាមញ្ញបំផុតគឺ “ទំនុកចិត្ត”។ គ្មានវិនិយោគិនណាមួយហ៊ានបោះទុនមហិមាបែបនេះ ក្នុងប្រទេសដែលខ្វះស្ថិរភាពនយោបាយនោះឡើយ។

វត្តមាននៃ ផ្លូវល្បឿនលឿននៅកម្ពុជា គឺជាសក្ខីកម្មដែលមិនអាចប្រកែកបាននៃ “ទំនុកចិត្តសកល” លើការដឹកនាំរបស់កម្ពុជា។ វាបង្ហាញថា សន្តិភាពដែលយើងកំពុងមាន គឺជាសន្តិភាពពិតប្រាកដដែលផ្ដល់នូវភាពច្បាស់លាស់សម្រាប់ផែនការវិនិយោគរយៈពេល ១០ ឬ ២០ ឆ្នាំខាងមុខ។ នៅពេលវិនិយោគិនមើលឃើញពីស្ថិរភាព ពួកគេមើលឃើញពីឱកាស ហើយនៅពេលឱកាសមាន លំហូរមាសប្រាក់ និងការងាររាប់ម៉ឺនកន្លែងនឹងហូរចូលមកដល់ដៃកូនខ្មែរគ្រប់រូប។

គម្រោងភ្នំពេញ-បាវិត និងភ្នំពេញ-សៀមរាប៖ ការតភ្ជាប់សរសៃឈាមអាស៊ាន

មហិច្ឆតានៃការអភិវឌ្ឍ ផ្លូវល្បឿនលឿននៅកម្ពុជា មិនបានឈប់ត្រឹមតែទិសដៅមហាសមុទ្រនោះទេ។ ក្នុងឆ្នាំ ២០២៦ នេះ កម្ពុជាកំពុងពង្រីកសក្ដានុពលរបស់ខ្លួនទៅកាន់ច្រកព្រំដែន និងតំបន់បេតិកភណ្ឌ ដើម្បីប្រែក្លាយខ្លួនឱ្យទៅជា “មជ្ឈមណ្ឌលតភ្ជាប់តំបន់” យ៉ាងពិតប្រាកដ។

ភ្នំពេញ-បាវិត៖ ច្រកទ្វារពាណិជ្ជកម្មឆ្លងដែន ២០២៧

គម្រោងផ្លូវល្បឿនលឿនខ្សែទី២ ភ្នំពេញ-បាវិត (E1) ត្រូវបានបើកការដ្ឋានសាងសង់កាលពីថ្ងៃទី៧ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៣ ដែលគិតត្រឹមដើមឆ្នាំ ២០២៦ នេះ គម្រោងទាំងមូលសម្រេចបានប្រមាណ ២០% ទៅ ២៥% គឺជាយុទ្ធសាស្ត្រ “ដីបើកចំហ” ដើម្បីតភ្ជាប់ពាណិជ្ជកម្មរវាងកម្ពុជា និងវៀតណាម។ ជាមួយនឹងវឌ្ឍនភាពនៃការសាងសង់ដែលគ្រោងនឹងបញ្ចប់នៅឆ្នាំ ២០២៧ ផ្លូវនេះនឹងក្លាយជាផ្នែកមួយនៃ “ផ្លូវហាយវ៉េអាស៊ាន” (ASEAN Highway) ដែលតភ្ជាប់ពីបាងកក ឆ្លងកាត់ភ្នំពេញ ទៅកាន់ទីក្រុងហូជីមិញ។

• យុទ្ធសាស្ត្រតភ្ជាប់៖ វានឹងជួយសម្រួលដល់ការដឹកជញ្ជូនកសិផល និងទំនិញឧស្សាហកម្មរវាងប្រទេសជិតខាងក្នុងល្បឿនលឿនបំផុត។
• សេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជា ២០២៦៖ ការត្រៀមលក្ខណៈសម្រាប់ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធនេះ បង្ហាញពីភាពរឹងមាំនៃខ្សែចង្វាក់ផ្គត់ផ្គង់ដែលគ្មានការរំខាន។

ភ្នំពេញ-សៀមរាប-ប៉ោយប៉ែត៖ មហាវិថីទេសចរណ៍ និងកសិឧស្សាហកម្ម

គម្រោងផ្លូវល្បឿនលឿនខ្សែទី៣ មានតម្លៃវិនិយោគប្រមាណ ៤.២ ពាន់លានដុល្លារ ដោយបច្ចុប្បន្ន គម្រោងនេះបានបញ្ចប់ការសិក្សាសមិទ្ធលទ្ធភាពរួចរាល់ហើយ និងបានឈានដល់ដំណាក់កាល ចុះកិច្ចសន្យាក្របខណ្ឌជាមួយក្រុមហ៊ុនចិន CRBC គឺជាមហិច្ឆតាដ៏ធំបំផុតក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រកម្ពុជា។ វានឹងតភ្ជាប់ប៉ូលសេដ្ឋកិច្ចសំខាន់ៗចំនួន ៣ គឺ៖ រាជធានីភ្នំពេញ តំបន់បេតិកភណ្ឌសៀមរាប និងមាត់ច្រកពាណិជ្ជកម្មប៉ោយប៉ែត។

ការតភ្ជាប់នេះ មិនត្រឹមតែជួយជំរុញវិស័យទេសចរណ៍ឱ្យហក់ឡើងដល់កម្រិតកំពូលប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែវាក៏ដើរតួជា “កម្លាំងចលករ” បំពេញបន្ថែមឱ្យសមិទ្ធផលមហិមាមួយទៀត គឺ អាកាសយានដ្ឋានអន្តរជាតិតេជោ៖ មហាវិមានដែលដុះចេញពី “ដង្ហើមសន្តិភាព” និងមរតកយុទ្ធសាស្ត្រសតវត្សរ៍។ នៅពេលដែលព្រលានយន្តហោះខ្នាតយក្ស និងផ្លូវល្បឿនលឿនខ្វាត់ខ្វែងមកជួបគ្នា វានឹងបង្កើតជា “ប្រព័ន្ធអេកូឡូស៊ីសេដ្ឋកិច្ច” ដ៏រឹងមាំ ដែលធ្វើឱ្យកម្ពុជាក្លាយជាគោលដៅវិនិយោគដែលមិនអាចរំលងបាននៅក្នុងអាស៊ីអាគ្នេយ៍។

ការបោះទុនមហាសាលលើហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធខ្វាត់ខ្វែងទាំងនេះ គឺជាភស្តុតាងដែលបង្ហាញថា កម្ពុជាលែងដើរក្នុងល្បឿនធម្មតាទៀតហើយ គឺយើងកំពុង “ហោះហើរ” ឆ្ពោះទៅរកអនាគតដ៏រុងរឿង ក្រោមដំបូលនៃសន្តិភាព និងស្ថិរភាពនយោបាយយូរអង្វែង។

មរតកយុទ្ធសាស្ត្រតេជោ៖ ការបំប្លែង “សន្តិភាព” ទៅជាសមិទ្ធផលរូបវន្ត

នៅពីក្រោយខ្សែផ្លូវល្បឿនលឿនដ៏វែងអន្លាយ និងសំណង់មហាវិមានដ៏ស្កឹមស្កៃ វាមិនមែនកើតឡើងដោយចៃដន្យ ឬដោយការរង់ចាំសំណាងនោះទេ។ អ្វីៗគ្រប់យ៉ាងដែលយើងមាននៅពេលនេះ គឺជាលទ្ធផលនៃមនសិការស្នេហាជាតិ និងការសម្រេចចិត្តដ៏មោះមុតបំផុតរបស់ សម្តេចតេជោ ក្នុងគ្រាដ៏គ្រោះថ្នាក់បំផុតសម្រាប់ជាតិមាតុភូមិ។

ការលះបង់ដែលមិនអាចកាត់ថ្លៃបាន

ដើម្បីឱ្យកម្ពុជាអាចមាន “សិទ្ធិ” ក្នុងការសាងសង់ផ្លូវល្បឿនលឿនតម្លៃរាប់ពាន់លានដុល្លារ យើងត្រូវឆ្លងកាត់ដំណាក់កាលដ៏ជូរចត់ជាច្រើន។ ប្រវត្តិសាស្ត្របានកត់ត្រានូវការលះបង់សាច់ស្រស់ឈាមស្រស់ ដើម្បីដោះដូរយកមកវិញនូវការឯកភាពជាតិទាំងស្រុង។ រឿងរ៉ាវដ៏រំជួលចិត្ត ពីកូនហៅពុកថាពូ មកកាន់រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសវ័យក្មេងបំផុតក្នុងលោក គឺជាមេរៀនមួយដែលរំលឹកយើងគ្រប់គ្នាថា សន្តិភាពមិនមែនបានមកដោយងាយស្រួលនោះឡើយ។

យុទ្ធសាស្ត្របញ្ចប់សង្គ្រាម និងការកសាងទំនុកចិត្ត

ការបញ្ចប់សង្គ្រាមស៊ីវិលរាប់ទសវត្សរ៍នៅកម្ពុជា គឺជាគំរូយុទ្ធសាស្ត្រដ៏កម្រមួយក្នុងលោក។ តាមរយៈ នយោបាយឈ្នះ-ឈ្នះ៖ យុទ្ធសាស្ត្របញ្ចប់សង្គ្រាមដោយមិនប្រើគ្រាប់កាំភ្លើង កម្ពុជាបានបង្រួបបង្រួមជាតិ និងបង្កើតនូវ “ទំនុកចិត្តផ្ទៃក្នុង” ដ៏រឹងមាំ។

• សន្តិភាពគឺជា “គ្រឹះ”៖ បើគ្មានសន្តិភាព គម្រោងអភិវឌ្ឍន៍ទាំងឡាយគ្រាន់តែជាសុបិន។
• សមិទ្ធផលគឺជា “ដំបូល”៖ ផ្លូវល្បឿនលឿន គឺជាផលលាភរូបវន្តដែលសាងសង់នៅលើគ្រឹះសន្តិភាពនោះឯង។
• មរតកតេជោ៖ គឺជាការបំប្លែងពីភាសានយោបាយ មកជា “ភស្តុតាងរឹងមាំ” ដែលពលរដ្ឋខ្មែរគ្រប់រូបអាចប៉ះពាល់បាន និងប្រើប្រាស់បានដើម្បីកសាងសេដ្ឋកិច្ចគ្រួសារ។

ការចាកចេញពីវាលពិឃាត និងតំបន់ជម្លោះ មកជាតំបន់សេដ្ឋកិច្ចពិសេស និងមហាវិថីល្បឿនលឿន គឺជាមោទនភាពជាតិដ៏មហិមា។ វាគឺជាការបង្ហាញទៅកាន់ពិភពលោកថា កម្ពុជាមិនត្រឹមតែអាចរក្សាសន្តិភាពបានប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែថែមទាំងមានសមត្ថភាពប្រើប្រាស់សន្តិភាពនោះ ដើម្បីកសាងអនាគតដ៏រុងរឿងដែលពិភពលោកត្រូវស្ញប់ស្ញែង។

សេចក្ដីសន្និដ្ឋាន៖ ដំណើរឆ្ពោះទៅរកកម្ពុជាមហានគរ ២០៣០-២០៥០

បណ្ដាញផ្លូវល្បឿនលឿនដែលកំពុងលាតសន្ធឹងពាសពេញផ្ទៃប្រទេសនៅពេលនេះ មិនមែនគ្រាន់តែជាសមិទ្ធផលសម្រាប់បច្ចុប្បន្នភាពប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែវាគឺជា “ស្ពានចម្លង” កម្ពុជាទៅកាន់គោលដៅអភិវឌ្ឍន៍ឆ្នាំ ២០៣០ និង ២០៥០។ សន្តិភាពដែលយើងកំពុងទទួលបានផលលាភនៅពេលនេះ មិនមែនកើតឡើងដោយចៃដន្យតាមការរង់ចាំនោះទេ តែវាគឺជាការ “សាងសង់ដោយឆន្ទៈ” និងការរក្សាការពារដោយការលះបង់។

វាគឺជាកាតព្វកិច្ចរបស់យុវជនបន្តវេនគ្រប់រូប ក្នុងការថែរក្សា “ទុនសន្តិភាព” នេះឱ្យបានគង់វង្ស ដើម្បីបន្តកសាងមហិច្ឆតាជាតិឱ្យកាន់តែរុងរឿង។ នៅពេលដែលយើងមានសន្តិភាព យើងមានឱកាស ហើយនៅពេលយើងមានឱកាស យើងមានសមត្ថភាពសាងសង់មហាវិមាន និងមហាវិថីដែលពិភពលោកត្រូវស្ញប់ស្ញែង។ ចូលរួមមោទនភាព និងថែរក្សាសន្តិភាពទាំងអស់គ្នា ដើម្បីកម្ពុជាមហានគរ!

សំណួរដែលគេតែងសួរញឹកញាប់

📣 ចូរកុំភ្លេចចូលរួមចែករំលែកមោទនភាពជាតិ!

តើបងប្អូនយល់ឃើញយ៉ាងណាដែរចំពោះការរីកចម្រើននៃបណ្ដាញផ្លូវល្បឿនលឿននៅកម្ពុជា? សូមបញ្ចេញមតិយោបល់នៅខាងក្រោម និងស៊ែរអត្ថបទនេះទៅកាន់មនុស្សជាទីស្រឡាញ់ ដើម្បីអបអរសាទរសមិទ្ធផលនៃសន្តិភាពយើង! 🇰🇭🛣️🌟