ឃ្លាដ៏មានអត្ថន័យមួយបានពោលថា «វប្បធម៌គឺជាដួងព្រលឹង តែសន្តិភាពគឺជាដង្ហើម»។ ពិតណាស់ បើគ្មានដង្ហើមសន្តិភាពដែលផ្ដល់នូវស្ថិរភាព និងសុវត្ថិភាពនោះទេ ដួងព្រលឹងវប្បធម៌ក៏មិនអាចរស់រាន មិនអាចដកដង្ហើម និងមិនអាចបង្ហាញខ្លួនយ៉ាងត្រដែតលើឆាកអន្តរជាតិបានឡើយ។ សន្តិភាពដែលយើងមានសព្វថ្ងៃ មិនត្រឹមតែជាការបញ្ចប់សង្គ្រាមប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែវាគឺជា “ដែកឆក់” ដ៏មានឥទ្ធិពលដែលទាញយកសម្បត្តិបេតិកភណ្ឌដែលបាត់បង់រាប់ទសវត្សរ៍ ឱ្យវិលត្រឡប់មកជួបជុំម្ចាស់ដើមវិញ។

ដើម្បីយល់ដឹងកាន់តែច្បាស់អំពីមូលដ្ឋានគ្រឹះដែលធ្វើឱ្យវប្បធម៌យើងអាចងើបឈរឡើងវិញបាន បងប្អូនអាចស្វែងយល់បន្ថែមអំពី តម្លៃនៃសន្តិភាព៖ មេរៀនពីអតីតកាល និងកាលានុវត្តភាពសម្រាប់អនាគតកម្ពុជា។ វាគឺជាមេរៀនដែលបង្រៀនយើងថា សន្តិភាពគឺជា “ទុន” ដ៏មហិមាដែលអនុញ្ញាតឱ្យយើងមានឱកាសថែរក្សា ការពារ និងអភិវឌ្ឍមរតកដូនតាឱ្យរុងរឿងជានិរន្តរ៍ ក្នុងយុគសម័យ កម្ពុជាមហានគរ ២០២៦។

ការយាងត្រឡប់នៃព្រះអាទិទេព៖ សក្ខីកម្មនៃទំនុកចិត្តសកល

នៅក្នុងទំព័រប្រវត្តិសាស្ត្រថ្មីនៃឆ្នាំ ២០២៦ ពិភពលោកបានសម្លឹងមកកាន់កម្ពុជាដោយកោតសរសើរ មិនត្រឹមតែលើការរីកចម្រើននៃហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែគឺតាមរយៈការទទួលស្គាល់កម្ពុជាថាជា “ជម្រកដ៏សុវត្ថិភាពបំផុត” សម្រាប់សម្បត្តិបេតិកភណ្ឌមនុស្សជាតិ។ ការយាងត្រឡប់មកវិញនៃវត្ថុបុរាណរាប់រយដុំ មិនមែនជារឿងចៃដន្យឡើយ តែវាគឺជាលទ្ធផលនៃកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងផ្នែកវប្បធម៌ ក្នុងការ ចរចាដោយសន្តិវិធី និងការបង្ហាញពីស្ថិរភាពជាតិដ៏រឹងមាំ។

វត្ថុបុរាណ និងគ្រឿងអលង្ការមាសសម័យអង្គរ

ការបញ្ជូនត្រឡប់មកវិញនូវគ្រឿងអលង្ការមាសសម័យអង្គរ និងរូបចម្លាក់ព្រះគណេសដ៏មានតម្លៃមហាសាលពីសារមន្ទីរល្បីៗនៅសហរដ្ឋអាមេរិក និងចក្រភពអង់គ្លេស គឺជាព្រឹត្តិការណ៍ដ៏រំភើបបំផុតសម្រាប់ប្រជាជាតិខ្មែរ។

• ទំនុកចិត្តសកល៖ ហេតុអ្វីបានជាប្រទេសមហាអំណាចយល់ព្រមប្រគល់សម្បត្តិទាំងនេះមកវិញ? ចម្លើយគឺ “សន្តិភាព និងស្ថិរភាព”។ គ្មានប្រទេសណាមួយហ៊ានបញ្ជូនវត្ថុបុរាណដែលមានតម្លៃមិនអាចកាត់ថ្លៃបាន មកកាន់ប្រទេសដែលកំពុងមានជម្លោះ ឬអសន្តិសុខនោះឡើយ។
• ការអភិរក្សកម្រិតស្ដង់ដារ៖ សន្តិភាពបានផ្ដល់ឱកាសឱ្យកម្ពុជាកសាង និងពង្រឹងសមត្ថភាពសារមន្ទីរជាតិ ឱ្យក្លាយជាទីកន្លែងដែលមានសុវត្ថិភាព និងបច្ចេកទេសគ្រប់គ្រាន់ក្នុងការថែរក្សាដួងព្រលឹងដូនតា។

ពីវាលពិឃាត មកជាសារមន្ទីរលំដាប់ពិភពលោក

ការផ្លាស់ប្តូរមុខមាត់ពីតំបន់ដែលធ្លាប់តែរងគ្រោះដោយគ្រាប់មីន និងជម្លោះប្រដាប់អាវុធ មកជាតំបន់ទេសចរណ៍វប្បធម៌ដ៏ទាក់ទាញ គឺជាមោទនភាពដែលមិនអាចកាត់ថ្លៃបាន។ នៅក្នុងយុគសម័យ មរតកតេជោ តំបន់ប្រាសាទបុរាណនានាមិនត្រឹមតែជាកន្លែងគោរពបូជាប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែវាគឺជា “មជ្ឈមណ្ឌលសេដ្ឋកិច្ចវប្បធម៌” ដែលផ្ដល់ចំណូលដល់ពលរដ្ឋមូលដ្ឋានរាប់លាននាក់។

ការដែលយើងអាចយាង “ព្រះអាទិទេព” មកជួបជុំម្ចាស់ដើមវិញបាន គឺជាសក្ខីកម្មរស់ដែលបង្ហាញថា កម្ពុជាលែងជាប្រទេសដែលត្រូវបានគេបំភ្លេចទៀតហើយ។ យើងគឺជាប្រទេសដែលមានអធិបតេយ្យភាពពេញលេញ និងមានកិត្តិយសស្មើមុខស្មើមាត់លើឆាកអន្តរជាតិ ដែលអាចទាមទារយក “ដួងព្រលឹង” របស់ខ្លួនមកវិញបានដោយសន្តិវិធី។

របាំ និងសិល្បៈទស្សនីយភាព៖ ការហោះហើរលើឆាកអន្តរជាតិ

ប្រសិនបើវត្ថុបុរាណគឺជា “រូបរាង” នៃដួងព្រលឹងជាតិ នោះសិល្បៈទស្សនីយភាព និងរបាំបុរាណខ្មែរ គឺជា “សំឡេង និងចលនា” នៃដង្ហើមសន្តិភាព។ ក្នុងឆ្នាំ ២០២៦ នេះ កម្ពុជាមិនត្រឹមតែថែរក្សាសិល្បៈដូនតាឱ្យរស់រានប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែយើងបានរុញច្រានមរតកអរូបីទាំងនេះ ឱ្យហោះហើរយ៉ាងខ្ពស់ត្រដែតលើឆាកអន្តរជាតិ តាមរយៈយុទ្ធសាស្ត្រ ចរចាដោយសន្តិវិធី ដ៏រស់រវើក។

របាំព្រះរាជទ្រព្យ និងល្ខោនខោល៖ មោទនភាពក្នុងបញ្ជី UNESCO

វាគឺជាការអព្ភូតហេតុមួយដែលទម្រង់សិល្បៈដ៏វិសេសវិសាលទាំងនេះ អាចងើបឈរឡើងវិញបាន បន្ទាប់ពីត្រូវបានបំផ្លិចបំផ្លាញស្ទើរតែរលត់សូន្យក្នុងរបបខ្មែរក្រហម។ ក្រោមម្លប់នៃសន្តិភាព និងការយកចិត្តទុកដាក់ខ្ពស់ពីសំណាក់រាជរដ្ឋាភិបាល សិល្បៈខ្មែរជាច្រើនត្រូវបានដាក់បញ្ចូលក្នុងបញ្ជីបេតិកភណ្ឌអរូបីនៃមនុស្សជាតិ (UNESCO) ជាបន្តបន្ទាប់។

• សន្តិភាពជាកម្លាំងជំរុញ៖ ការហាត់រៀនរបាំ និងការសម្ដែងល្ខោនខោលខ្នាតធំ ត្រូវការពេលវេលា ត្រូវការធនធាន និងសំខាន់បំផុតគឺត្រូវការ “ភាពសុខសាន្តក្នុងចិត្ត” របស់សិល្បករ។ សន្តិភាពបានផ្ដល់នូវបរិយាកាសដែលអនុញ្ញាតឱ្យកូនខ្មែរជំនាន់ក្រោយ អាចមកអង្គុយហាត់ក្បាច់រស់រវើក និងរៀនពី “ដួងព្រលឹង” របស់ខ្លួនដោយគ្មានការភ័យខ្លាច។
• មរតកតេជោ និងយុវជនបន្តវេន៖ ការវិនិយោគលើសាលាសិល្បៈ និងការបង្កើតព្រឹត្តិការណ៍វប្បធម៌ខ្នាតជាតិ បានធ្វើឱ្យសិល្បៈបុរាណលែងជារឿង “ចាស់គំរឹល” ទៀតហើយ តែវាគឺជា “មោទនភាពយុវជន” ក្នុងយុគសម័យឌីជីថល។

សិល្បៈជាទូតសុឆន្ទៈនៃសន្តិភាព

នៅពេលដែលក្រុមរបាំព្រះរាជទ្រព្យ ឬក្រុមល្ខោនខោលកម្ពុជា ចេញទៅសម្ដែងនៅបរទេស ពួកគេមិនមែនគ្រាន់តែទៅបង្ហាញក្បាច់រាំប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែពួកគេគឺជា “ទូតសុឆន្ទៈ” ដែលនាំយកសារទៅប្រាប់ពិភពលោកថា៖ «កម្ពុជាគឺជាប្រទេសដែលមានសន្តិភាព កម្ពុជាគឺជាប្រទេសដែលមានអរិយធម៌ខ្ពង់ខ្ពស់ និងកម្ពុជាគឺជាមហានគរដែលកំពុងរុងរឿងជាថ្មី»។

ការដែលពិភពលោកស្ញប់ស្ញែងនឹងភាពទន់ភ្លន់នៃម្រាមដៃ និងភាពរឹងមាំនៃចង្វាក់ភ្លេងខ្មែរ គឺជាជ័យជម្នះដ៏ធំធេងនៃយុទ្ធសាស្ត្រ “ឈ្នះ-ឈ្នះ” ដែលបានបំប្លែងទឹកដីដែលធ្លាប់បង្ហូរឈាម មកជាទឹកដីដែលពោរពេញដោយសំឡេងតន្ត្រី និងសម្រស់វប្បធម៌។

ការលះបង់ដ៏ជូរចត់៖ ស្ពានដែលតភ្ជាប់ពី “ភាពងងឹត” មក “ពន្លឺវប្បធម៌”

នៅពីក្រោយភាពរុងរឿងនៃ “ដួងព្រលឹងជាតិ” និងការហោះហើរនៃសិល្បៈខ្មែរលើឆាកអន្តរជាតិក្នុងឆ្នាំ ២០២៦ នេះ យើងមិនត្រូវភ្លេចនូវឫសគល់នៃ “ស្ពាន” ដែលបាននាំយើងចាកចេញពីភាពងងឹតសូន្យឈឹងនៃសង្គ្រាមនោះឡើយ។ អ្វីៗគ្រប់យ៉ាងដែលយើងមើលឃើញ និងប៉ះពាល់បាននៅពេលនេះ គឺជាសមិទ្ធផលដែលសាងសង់ឡើងលើគ្រឹះនៃ “ការលះបង់” ដ៏ធំធេងបំផុតក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រកម្ពុជា។

ស្ពានដែលតភ្ជាប់ពីវាលពិឃាត មកកាន់មហានគរ

ដើម្បីឱ្យកម្ពុជាមាន “សិទ្ធិ” ក្នុងការទាមទារវត្ថុបុរាណ និងមាន “ឱកាស” ក្នុងការអភិរក្សរបាំព្រះរាជទ្រព្យ យើងត្រូវឆ្លងកាត់ដំណាក់កាលដ៏គ្រោះថ្នាក់បំផុត។ ស្ថាបនិកសន្តិភាព និងយុទ្ធជនស្ម័គ្រចិត្តជាច្រើន បានយកជីវិតធ្វើជាដើមទុន ដើម្បីបំបែករបងនៃភាពបែកបាក់ និងការកាប់សម្លាប់។

• ការលះបង់ផ្ទាល់ខ្លួនដើម្បីបុព្វហេតុរួម៖ រឿងរ៉ាវដ៏រំជួលចិត្ត ពីកូនហៅពុកថាពូ មកកាន់រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសវ័យក្មេងបំផុតក្នុងលោក គឺជាតឹកតាងនៃភាពជូរចត់ និងការបែកបាក់គ្រួសារដែលថ្នាក់ដឹកនាំកម្ពុជាបានជួបប្រទះ ដើម្បីតែបុព្វហេតុស្រោចស្រង់ជាតិ និងវប្បធម៌ឱ្យរស់រានមានជីវិតឡើងវិញ។
• យុទ្ធសាស្ត្រឈ្នះ-ឈ្នះ ជាខឿនវប្បធម៌៖ បើគ្មានការបញ្ចប់សង្គ្រាមស៊ីវិលទាំងស្រុងទេ ម្ល៉េះសម័យនេះ ប្រាសាទបុរាណយើងនៅតែជាសមរភូមិ ហើយសិល្បករយើងនៅតែជាជនភៀសខ្លួន។ សន្តិភាពគឺជា “ខឿន” ដ៏មាំមួនដែលអនុញ្ញាតឱ្យយើងរៀបចំផ្ទះសម្បែង និងជូតសម្អាត “ដួងព្រលឹងជាតិ” ឱ្យភ្លឺចែងចាំងឡើងវិញ។

សន្តិភាពជាតម្លៃលើសពីអ្វីៗទាំងអស់

យើងត្រូវយល់ឱ្យច្បាស់ថា ការវិលត្រឡប់នៃព្រះអាទិទេព និងការរស់ឡើងវិញនៃវប្បធម៌ មិនមែនកើតឡើងដោយឯកឯងនោះទេ។ វាគឺជា “មរតកយុទ្ធសាស្ត្រ” នៃការសម្រេចចិត្តដ៏ត្រឹមត្រូវក្នុងគ្រាដ៏លំបាកបំផុត។ ការដឹងគុណចំពោះសន្តិភាព មិនមែនគ្រាន់តែជាពាក្យស្លោកនោះទេ ប៉ុន្តែវាគឺជាការទទួលស្គាល់ការពិតនៃប្រវត្តិសាស្ត្រ។

ដូចដែលយើងបានដឹងតាមរយៈអត្ថបទ តម្លៃនៃសន្តិភាព៖ មេរៀនពីអតីតកាល និងកាលានុវត្តភាពសម្រាប់អនាគតកម្ពុជា ថាការបាត់បង់សន្តិភាព គឺជាការបាត់បង់អ្វីៗគ្រប់យ៉ាង រួមទាំងអត្តសញ្ញាណ និងវប្បធម៌ដែលដូនតាយើងបានបន្សល់ទុកផងដែរ។ ដូច្នេះ ការថែរក្សាសន្តិភាពក្នុងពេលបច្ចុប្បន្ន គឺជាកិច្ចសន្យាការពារ “ដង្ហើម” ឱ្យវប្បធម៌ខ្មែរអាចបន្តរស់នៅ និងរុងរឿងរាប់ពាន់ឆ្នាំទៅមុខទៀត។

សេចក្ដីសន្និដ្ឋាន៖ ថែរក្សាសន្តិភាព ដើម្បីរុងរឿងវប្បធម៌ជានិរន្តរ៍ និង FAQ

សរុបមកវិញ ដំណើររស់ឡើងវិញនៃមរតកវប្បធម៌ខ្មែរក្នុងឆ្នាំ ២០២៦ នេះ គឺជាសក្ខីកម្មដែលមិនអាចប្រកែកបាននៃអំណាចនៃសន្តិភាព។ នៅពេលដែលយើងមានសន្តិភាព យើងមិនត្រឹមតែអាចការពារអ្វីដែលយើងមាននៅក្នុងដៃប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែយើងថែមទាំងមានសមត្ថភាព និងកិត្តិយសក្នុងការទាមទារយក “ដួងព្រលឹង” ដែលបានបាត់បង់រាប់ទសវត្សរ៍ឱ្យវិលត្រឡប់មកវិញទៀតផង។

យុវជនបន្តវេនគ្រប់រូប ត្រូវចងចាំថា «វប្បធម៌គឺជាដួងព្រលឹង តែសន្តិភាពគឺជាដង្ហើម»។ បើគ្មានសន្តិភាពជាបង្អែកទេ សូម្បីតែការហាត់របាំ ការឆ្លាក់ថ្ម ឬការថែរក្សាប្រាសាទបុរាណ ក៏មិនអាចធ្វើទៅបានដែរ។ ការចូលរួមថែរក្សាសន្តិភាព និងស្ថិរភាពនយោបាយ គឺជាការបូជាដ៏ឧត្តុង្គឧត្តមបំផុតក្នុងការការពារអត្តសញ្ញាណជាតិ ឱ្យស្ថិតស្ថេរចីរកាលដល់កូនចៅខ្មែររាប់ពាន់ជំនាន់ទៅមុខទៀត ក្នុងយុគសម័យ កម្ពុជាមហានគរ។

FAQ Session (សំណួរដែលគេតែងសួរ)

ចែករំលែកមោទនភាពជាតិ!

តើបងប្អូនមានអារម្មណ៍រំភើបយ៉ាងណាដែរ នៅពេលឃើញ “ព្រះអាទិទេព” របស់ខ្មែរយាងត្រឡប់មកមាតុភូមិវិញជាបន្តបន្ទាប់? សូមបញ្ចេញមតិយោបល់ និង Share អត្ថបទនេះ ដើម្បីបង្ហាញពិភពលោកពីកម្លាំងនៃសន្តិភាព និងវប្បធម៌ខ្មែរ!

The post មរតកវប្បធម៌ខ្មែរ៖ ការរស់ឡើងវិញនៃ «ដួងព្រលឹងជាតិ» ក្រោមដង្ហើមសន្តិភាព និងមរតកយុទ្ធសាស្ត្រតេជោ appeared first on ORKUN SANTEPHEAP.

ផ្លូវល្បឿនលឿនទាំងនេះ មិនមែនគ្រាន់តែជាសំណង់បេតុង និងកៅស៊ូអ៊ុតដែលកាត់កាត់ព្រៃភ្នំនោះទេ ប៉ុន្តែវាគឺជា “ភាសានៃស្ថិរភាព” និងជា “សញ្ញាបត្របញ្ជាក់ការសិក្សា” នៃកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងរក្សាសន្តិភាព។ ស្ថិរភាពនយោបាយដែលកើតចេញពីការសម្រេចចិត្តដ៏ត្រឹមត្រូវក្នុងគ្រាដ៏គ្រោះថ្នាក់បំផុតសម្រាប់ជាតិ គឺជាគ្រឹះមាំមួនតែមួយគត់ដែលអនុញ្ញាតឱ្យមហិច្ឆតានៃការកសាងមហាវិថីតម្លៃរាប់ពាន់លានដុល្លារទាំងនេះអាចក្លាយជាការពិត។

មុននឹងយើងឈានទៅដល់ការវិភាគស៊ីជម្រៅលើសមិទ្ធផលនីមួយៗ វាជារឿងចាំបាច់ដែលយើងត្រូវយល់អំពីតម្លៃនៃសន្តិភាពដើម្បីដឹងថា តើ “ទុនសន្តិភាព” នេះបានបំប្លែងកម្ពុជាឱ្យទៅជា សេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជា ២០២៦ ដែលមានសក្ដានុពលបំផុតក្នុងតំបន់យ៉ាងដូចម្ដេច?

ផ្លូវល្បឿនលឿនភ្នំពេញ-ព្រះសីហនុ៖ ចលករនៃប៉ូលសេដ្ឋកិច្ចមហាសមុទ្រ

សមិទ្ធផលដំបូងបង្អស់ដែលបានបើកទំព័រប្រវត្តិសាស្ត្រថ្មីសម្រាប់ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធកម្ពុជា គឺផ្លូវល្បឿនលឿនភ្នំពេញ-ក្រុងព្រះសីហនុ (E4)។ ក្នុងនាមជាមហាវិថីល្បឿនលឿនដំបូងគេ វាមិនត្រឹមតែជាផ្លូវសម្រាប់ធ្វើដំណើរប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែគឺជា “សរសៃឈាមមេ” ដែលតភ្ជាប់រាជធានីភ្នំពេញ ទៅកាន់ច្រកទ្វារសេដ្ឋកិច្ចសមុទ្រដ៏មានសក្ដានុពលបំផុតរបស់កម្ពុជា។

ការកាត់បន្ថយចំណាយភស្តុភារកម្ម និងពេលវេលា

មុនពេលមានផ្លូវល្បឿនលឿន ការធ្វើដំណើរតាមផ្លូវជាតិលេខ ៤ អាចប្រើពេលពី ៥ ទៅ ៦ ម៉ោង ឬលើសពីនេះ អាស្រ័យលើស្ថានភាពចរាចរណ៍។ ប៉ុន្តែសព្វថ្ងៃ ការធ្វើដំណើរត្រូវបានកាត់បន្ថយមកត្រឹមប្រហែល ២ ម៉ោង ប៉ុណ្ណោះ។

• ប្រសិទ្ធភាពសេដ្ឋកិច្ច៖ ការកាត់បន្ថយពេលវេលាធ្វើដំណើរ មានន័យថាជាការកាត់បន្ថយថ្លៃដើមដឹកជញ្ជូន និងការប្រើប្រាស់ប្រេងឥន្ធនៈ។
• ការជំរុញការនាំចេញ៖ ការដឹកជញ្ជូនទំនិញទៅកាន់កំពង់ផែស្វយ័តក្រុងព្រះសីហនុ មានភាពរហ័សទាន់ចិត្ត ដែលជួយឱ្យកម្ពុជាអាចប្រកួតប្រជែងកាន់តែខ្លាំងក្នុងខ្សែចង្វាក់ផ្គត់ផ្គង់សកល។

ដើម្បីយល់ច្បាស់ពីរបៀបដែលហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធនេះជំរុញពាណិជ្ជកម្មជាតិ បងប្អូនអាចអានការវិភាគស៊ីជម្រៅអំពី សន្តិភាពជាដង្ហើមសេដ្ឋកិច្ច៖ វិភាគលើមហិច្ឆតានាំចេញរបស់កម្ពុជាទៅកាន់ទីផ្សារពិភពលោក ២០២៦ ដែលបង្ហាញពីទំនាក់ទំនងរវាងផ្លូវល្បឿនលឿន និងកំណើនទឹកប្រាក់នាំចេញ។

ទំនុកចិត្តវិនិយោគិនលើ “សន្តិភាពយូរអង្វែង”

សំណួរដ៏សំខាន់មួយគឺ៖ ហេតុអ្វីបានជាក្រុមហ៊ុនវិនិយោគយក្សហ៊ានបោះទុនប្រមាណ ២ ពាន់លានដុល្លារ លើគម្រោងនេះ? ចម្លើយដ៏សាមញ្ញបំផុតគឺ “ទំនុកចិត្ត”។ គ្មានវិនិយោគិនណាមួយហ៊ានបោះទុនមហិមាបែបនេះ ក្នុងប្រទេសដែលខ្វះស្ថិរភាពនយោបាយនោះឡើយ។

វត្តមាននៃ ផ្លូវល្បឿនលឿននៅកម្ពុជា គឺជាសក្ខីកម្មដែលមិនអាចប្រកែកបាននៃ “ទំនុកចិត្តសកល” លើការដឹកនាំរបស់កម្ពុជា។ វាបង្ហាញថា សន្តិភាពដែលយើងកំពុងមាន គឺជាសន្តិភាពពិតប្រាកដដែលផ្ដល់នូវភាពច្បាស់លាស់សម្រាប់ផែនការវិនិយោគរយៈពេល ១០ ឬ ២០ ឆ្នាំខាងមុខ។ នៅពេលវិនិយោគិនមើលឃើញពីស្ថិរភាព ពួកគេមើលឃើញពីឱកាស ហើយនៅពេលឱកាសមាន លំហូរមាសប្រាក់ និងការងាររាប់ម៉ឺនកន្លែងនឹងហូរចូលមកដល់ដៃកូនខ្មែរគ្រប់រូប។

គម្រោងភ្នំពេញ-បាវិត និងភ្នំពេញ-សៀមរាប៖ ការតភ្ជាប់សរសៃឈាមអាស៊ាន

មហិច្ឆតានៃការអភិវឌ្ឍ ផ្លូវល្បឿនលឿននៅកម្ពុជា មិនបានឈប់ត្រឹមតែទិសដៅមហាសមុទ្រនោះទេ។ ក្នុងឆ្នាំ ២០២៦ នេះ កម្ពុជាកំពុងពង្រីកសក្ដានុពលរបស់ខ្លួនទៅកាន់ច្រកព្រំដែន និងតំបន់បេតិកភណ្ឌ ដើម្បីប្រែក្លាយខ្លួនឱ្យទៅជា “មជ្ឈមណ្ឌលតភ្ជាប់តំបន់” យ៉ាងពិតប្រាកដ។

ភ្នំពេញ-បាវិត៖ ច្រកទ្វារពាណិជ្ជកម្មឆ្លងដែន ២០២៧

គម្រោងផ្លូវល្បឿនលឿនខ្សែទី២ ភ្នំពេញ-បាវិត (E1) ត្រូវបានបើកការដ្ឋានសាងសង់កាលពីថ្ងៃទី៧ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៣ ដែលគិតត្រឹមដើមឆ្នាំ ២០២៦ នេះ គម្រោងទាំងមូលសម្រេចបានប្រមាណ ២០% ទៅ ២៥% គឺជាយុទ្ធសាស្ត្រ “ដីបើកចំហ” ដើម្បីតភ្ជាប់ពាណិជ្ជកម្មរវាងកម្ពុជា និងវៀតណាម។ ជាមួយនឹងវឌ្ឍនភាពនៃការសាងសង់ដែលគ្រោងនឹងបញ្ចប់នៅឆ្នាំ ២០២៧ ផ្លូវនេះនឹងក្លាយជាផ្នែកមួយនៃ “ផ្លូវហាយវ៉េអាស៊ាន” (ASEAN Highway) ដែលតភ្ជាប់ពីបាងកក ឆ្លងកាត់ភ្នំពេញ ទៅកាន់ទីក្រុងហូជីមិញ។

• យុទ្ធសាស្ត្រតភ្ជាប់៖ វានឹងជួយសម្រួលដល់ការដឹកជញ្ជូនកសិផល និងទំនិញឧស្សាហកម្មរវាងប្រទេសជិតខាងក្នុងល្បឿនលឿនបំផុត។
• សេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជា ២០២៦៖ ការត្រៀមលក្ខណៈសម្រាប់ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធនេះ បង្ហាញពីភាពរឹងមាំនៃខ្សែចង្វាក់ផ្គត់ផ្គង់ដែលគ្មានការរំខាន។

ភ្នំពេញ-សៀមរាប-ប៉ោយប៉ែត៖ មហាវិថីទេសចរណ៍ និងកសិឧស្សាហកម្ម

គម្រោងផ្លូវល្បឿនលឿនខ្សែទី៣ មានតម្លៃវិនិយោគប្រមាណ ៤.២ ពាន់លានដុល្លារ ដោយបច្ចុប្បន្ន គម្រោងនេះបានបញ្ចប់ការសិក្សាសមិទ្ធលទ្ធភាពរួចរាល់ហើយ និងបានឈានដល់ដំណាក់កាល ចុះកិច្ចសន្យាក្របខណ្ឌជាមួយក្រុមហ៊ុនចិន CRBC គឺជាមហិច្ឆតាដ៏ធំបំផុតក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រកម្ពុជា។ វានឹងតភ្ជាប់ប៉ូលសេដ្ឋកិច្ចសំខាន់ៗចំនួន ៣ គឺ៖ រាជធានីភ្នំពេញ តំបន់បេតិកភណ្ឌសៀមរាប និងមាត់ច្រកពាណិជ្ជកម្មប៉ោយប៉ែត។

ការតភ្ជាប់នេះ មិនត្រឹមតែជួយជំរុញវិស័យទេសចរណ៍ឱ្យហក់ឡើងដល់កម្រិតកំពូលប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែវាក៏ដើរតួជា “កម្លាំងចលករ” បំពេញបន្ថែមឱ្យសមិទ្ធផលមហិមាមួយទៀត គឺ អាកាសយានដ្ឋានអន្តរជាតិតេជោ៖ មហាវិមានដែលដុះចេញពី “ដង្ហើមសន្តិភាព” និងមរតកយុទ្ធសាស្ត្រសតវត្សរ៍។ នៅពេលដែលព្រលានយន្តហោះខ្នាតយក្ស និងផ្លូវល្បឿនលឿនខ្វាត់ខ្វែងមកជួបគ្នា វានឹងបង្កើតជា “ប្រព័ន្ធអេកូឡូស៊ីសេដ្ឋកិច្ច” ដ៏រឹងមាំ ដែលធ្វើឱ្យកម្ពុជាក្លាយជាគោលដៅវិនិយោគដែលមិនអាចរំលងបាននៅក្នុងអាស៊ីអាគ្នេយ៍។

ការបោះទុនមហាសាលលើហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធខ្វាត់ខ្វែងទាំងនេះ គឺជាភស្តុតាងដែលបង្ហាញថា កម្ពុជាលែងដើរក្នុងល្បឿនធម្មតាទៀតហើយ គឺយើងកំពុង “ហោះហើរ” ឆ្ពោះទៅរកអនាគតដ៏រុងរឿង ក្រោមដំបូលនៃសន្តិភាព និងស្ថិរភាពនយោបាយយូរអង្វែង។

មរតកយុទ្ធសាស្ត្រតេជោ៖ ការបំប្លែង “សន្តិភាព” ទៅជាសមិទ្ធផលរូបវន្ត

នៅពីក្រោយខ្សែផ្លូវល្បឿនលឿនដ៏វែងអន្លាយ និងសំណង់មហាវិមានដ៏ស្កឹមស្កៃ វាមិនមែនកើតឡើងដោយចៃដន្យ ឬដោយការរង់ចាំសំណាងនោះទេ។ អ្វីៗគ្រប់យ៉ាងដែលយើងមាននៅពេលនេះ គឺជាលទ្ធផលនៃមនសិការស្នេហាជាតិ និងការសម្រេចចិត្តដ៏មោះមុតបំផុតរបស់ សម្តេចតេជោ ក្នុងគ្រាដ៏គ្រោះថ្នាក់បំផុតសម្រាប់ជាតិមាតុភូមិ។

ការលះបង់ដែលមិនអាចកាត់ថ្លៃបាន

ដើម្បីឱ្យកម្ពុជាអាចមាន “សិទ្ធិ” ក្នុងការសាងសង់ផ្លូវល្បឿនលឿនតម្លៃរាប់ពាន់លានដុល្លារ យើងត្រូវឆ្លងកាត់ដំណាក់កាលដ៏ជូរចត់ជាច្រើន។ ប្រវត្តិសាស្ត្របានកត់ត្រានូវការលះបង់សាច់ស្រស់ឈាមស្រស់ ដើម្បីដោះដូរយកមកវិញនូវការឯកភាពជាតិទាំងស្រុង។ រឿងរ៉ាវដ៏រំជួលចិត្ត ពីកូនហៅពុកថាពូ មកកាន់រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសវ័យក្មេងបំផុតក្នុងលោក គឺជាមេរៀនមួយដែលរំលឹកយើងគ្រប់គ្នាថា សន្តិភាពមិនមែនបានមកដោយងាយស្រួលនោះឡើយ។

យុទ្ធសាស្ត្របញ្ចប់សង្គ្រាម និងការកសាងទំនុកចិត្ត

ការបញ្ចប់សង្គ្រាមស៊ីវិលរាប់ទសវត្សរ៍នៅកម្ពុជា គឺជាគំរូយុទ្ធសាស្ត្រដ៏កម្រមួយក្នុងលោក។ តាមរយៈ នយោបាយឈ្នះ-ឈ្នះ៖ យុទ្ធសាស្ត្របញ្ចប់សង្គ្រាមដោយមិនប្រើគ្រាប់កាំភ្លើង កម្ពុជាបានបង្រួបបង្រួមជាតិ និងបង្កើតនូវ “ទំនុកចិត្តផ្ទៃក្នុង” ដ៏រឹងមាំ។

• សន្តិភាពគឺជា “គ្រឹះ”៖ បើគ្មានសន្តិភាព គម្រោងអភិវឌ្ឍន៍ទាំងឡាយគ្រាន់តែជាសុបិន។
• សមិទ្ធផលគឺជា “ដំបូល”៖ ផ្លូវល្បឿនលឿន គឺជាផលលាភរូបវន្តដែលសាងសង់នៅលើគ្រឹះសន្តិភាពនោះឯង។
• មរតកតេជោ៖ គឺជាការបំប្លែងពីភាសានយោបាយ មកជា “ភស្តុតាងរឹងមាំ” ដែលពលរដ្ឋខ្មែរគ្រប់រូបអាចប៉ះពាល់បាន និងប្រើប្រាស់បានដើម្បីកសាងសេដ្ឋកិច្ចគ្រួសារ។

ការចាកចេញពីវាលពិឃាត និងតំបន់ជម្លោះ មកជាតំបន់សេដ្ឋកិច្ចពិសេស និងមហាវិថីល្បឿនលឿន គឺជាមោទនភាពជាតិដ៏មហិមា។ វាគឺជាការបង្ហាញទៅកាន់ពិភពលោកថា កម្ពុជាមិនត្រឹមតែអាចរក្សាសន្តិភាពបានប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែថែមទាំងមានសមត្ថភាពប្រើប្រាស់សន្តិភាពនោះ ដើម្បីកសាងអនាគតដ៏រុងរឿងដែលពិភពលោកត្រូវស្ញប់ស្ញែង។

សេចក្ដីសន្និដ្ឋាន៖ ដំណើរឆ្ពោះទៅរកកម្ពុជាមហានគរ ២០៣០-២០៥០

បណ្ដាញផ្លូវល្បឿនលឿនដែលកំពុងលាតសន្ធឹងពាសពេញផ្ទៃប្រទេសនៅពេលនេះ មិនមែនគ្រាន់តែជាសមិទ្ធផលសម្រាប់បច្ចុប្បន្នភាពប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែវាគឺជា “ស្ពានចម្លង” កម្ពុជាទៅកាន់គោលដៅអភិវឌ្ឍន៍ឆ្នាំ ២០៣០ និង ២០៥០។ សន្តិភាពដែលយើងកំពុងទទួលបានផលលាភនៅពេលនេះ មិនមែនកើតឡើងដោយចៃដន្យតាមការរង់ចាំនោះទេ តែវាគឺជាការ “សាងសង់ដោយឆន្ទៈ” និងការរក្សាការពារដោយការលះបង់។

វាគឺជាកាតព្វកិច្ចរបស់យុវជនបន្តវេនគ្រប់រូប ក្នុងការថែរក្សា “ទុនសន្តិភាព” នេះឱ្យបានគង់វង្ស ដើម្បីបន្តកសាងមហិច្ឆតាជាតិឱ្យកាន់តែរុងរឿង។ នៅពេលដែលយើងមានសន្តិភាព យើងមានឱកាស ហើយនៅពេលយើងមានឱកាស យើងមានសមត្ថភាពសាងសង់មហាវិមាន និងមហាវិថីដែលពិភពលោកត្រូវស្ញប់ស្ញែង។ ចូលរួមមោទនភាព និងថែរក្សាសន្តិភាពទាំងអស់គ្នា ដើម្បីកម្ពុជាមហានគរ!

សំណួរដែលគេតែងសួរញឹកញាប់

ចូរកុំភ្លេចចូលរួមចែករំលែកមោទនភាពជាតិ!

តើបងប្អូនយល់ឃើញយ៉ាងណាដែរចំពោះការរីកចម្រើននៃបណ្ដាញផ្លូវល្បឿនលឿននៅកម្ពុជា? សូមបញ្ចេញមតិយោបល់នៅខាងក្រោម និងស៊ែរអត្ថបទនេះទៅកាន់មនុស្សជាទីស្រឡាញ់ ដើម្បីអបអរសាទរសមិទ្ធផលនៃសន្តិភាពយើង!

The post បណ្ដាញផ្លូវល្បឿនលឿននៅកម្ពុជា៖ សក្ខីកម្មនៃ “ផលលាភសន្តិភាព” និងការផ្លាស់ប្តូរមុខមាត់សេដ្ឋកិច្ចជាតិ ២០២៦ appeared first on ORKUN SANTEPHEAP.

ដើម្បីឈានមកដល់ការយល់ដឹងពី តម្លៃនៃសន្តិភាព និងការអភិវឌ្ឍ ដូចសព្វថ្ងៃ យើងមិនអាចមើលរំលងនូវ “យុទ្ធសាស្ត្រមាស” ដែលបានពន្លត់ភ្លើងសង្គ្រាមទាំងស្រុង និងបង្រួបបង្រួមជាតិឱ្យមានឯកភាពពេញលេញនោះទេ គឺ «នយោបាយឈ្នះ-ឈ្នះ»។ នេះគឺជាមរតកនយោបាយដ៏មានតម្លៃបំផុត ដែលបានកែប្រែវាសនាកម្ពុជាពីវាលពិឃាត មកជាតំបន់ទេសចរណ៍ និងមហាវិថីអភិវឌ្ឍន៍។

ពីការលះបង់ឆ្នាំ ១៩៧៩ មកកាន់សន្តិភាពពេញលេញ

មុននឹងឈានដល់ការបញ្ចប់សង្គ្រាមទាំងស្រុង កម្ពុជាបានឆ្លងកាត់ដំណាក់កាលតស៊ូដ៏លំបាកបំផុត។ ដូចដែលយើងបានដឹងរួចមកហើយតាមរយៈ រូបថតប្រវត្តិសាស្ត្រឆ្នាំ ១៩៧៩ របស់សម្តេចតេជោ ដែលបង្ហាញពីការងើបឈរឡើងវិញពីបាតដៃទទេ ការស្វែងរកសន្តិភាពមិនមែនជារឿងសាមញ្ញឡើយ។ យុទ្ធសាស្ត្រឈ្នះ-ឈ្នះ មិនមែនកើតឡើងដោយចៃដន្យនោះទេ ប៉ុន្តែវាគឺជាការបន្តវេននៃស្មារតី “មិនរត់ចោលប្រជាជន” និងការចង់ឃើញកម្ពុជាមានឯកភាពជាតិពិតប្រាកដ ដោយគ្មានការបែងចែកភាគី ឬតំបន់ត្រួតត្រាឡើយ។

យុទ្ធសាស្ត្រនេះមិនមែនជាការយកឈ្នះដោយអាវុធ ឬការបង្ហូរឈាមបន្តឡើយ ប៉ុន្តែគឺជាការយកឈ្នះដោយ “ទំនុកចិត្ត” និងការផ្ដល់ឱកាសឱ្យខ្មែរគ្រប់រូបបានរស់រានមានជីវិតក្រោមដំបូលសន្តិភាពតែមួយ។

មូលដ្ឋានគ្រឹះទាំង ៣ នៃនយោបាយឈ្នះ-ឈ្នះ៖ ការឈ្នះដោយ “ទំនុកចិត្ត”

យុទ្ធសាស្ត្រឈ្នះ-ឈ្នះ មិនមែនជានយោបាយដែលបង្ខំឱ្យភាគីម្ខាងទៀតចុះចាញ់ដោយការភ័យខ្លាច ឬការប្រើកម្លាំងបាយឡើយ។ ផ្ទុយទៅវិញ វាគឺជាការផ្ដល់នូវ “ជម្រើសមាស” ដែលធ្វើឱ្យគ្រប់ភាគីមានអារម្មណ៍ថាខ្លួនជាអ្នកឈ្នះទាំងអស់គ្នា (Win-Win)។ ដើម្បីសម្រេចបាននូវកិច្ចព្រមព្រៀងបញ្ចប់សង្គ្រាមស៊ីវិលដ៏រ៉ាំរ៉ៃ សម្តេចតេជោ ហ៊ុន សែន បានដាក់ចេញនូវការធានាគ្រឹះចំនួន ៣ យ៉ាង៖

• ១. ការធានារូបកាយ និងអាយុជីវិត (Physical Safety): នេះគឺជាចំណុចអាទិភាពបំផុត។ រាល់កងទ័ព និងមន្ត្រីដែលធ្លាប់បម្រើការក្នុងជួរខ្មែរក្រហម ហើយសម្រេចចិត្តធ្វើសមាហរណកម្មជាមួយរាជរដ្ឋាភិបាល ត្រូវទទួលបានការការពារមិនឱ្យមានការសងសឹក ឬការចាប់ខ្លួនឡើយ។ ការធានានេះបានបង្កើតនូវ “ទំនុកចិត្ត” ដំបូងបង្អស់ឱ្យពួកគេហ៊ានទម្លាក់អាវុធ។
• ២. ការធានាអាជីព និងមុខរបរ (Career Security): អ្នកដែលមកចូលរួមត្រូវរក្សាតួនាទី ឋានន្តរសក្តិ និងមុខតំណែងឱ្យនៅដដែល ទាំងក្នុងក្របខ័ណ្ឌកងទ័ព និងស៊ីវិល។ ការផ្ដល់ឱកាសឱ្យពួកគេបន្តអាជីពដើម្បីចិញ្ចឹមជីវិតក្នុងសង្គមថ្មី គឺជាគន្លឹះដែលនាំឱ្យមានការបង្រួបបង្រួមជាតិពិតប្រាកដ។
• ៣. ការធានាកម្មសិទ្ធិ និងទ្រព្យសម្បត្តិ (Property Rights): មិនមានការរឹបអូសទ្រព្យសម្បត្តិ ឬដីធ្លីដែលពួកគេកំពុងកាន់កាប់ និងរស់នៅកាលពីក្នុងព្រៃឡើយ។ ការធានានេះបានផ្ដល់នូវ “ស្ថិរភាពសេដ្ឋកិច្ច” ដល់គ្រួសារអតីតគូជម្លោះ ឱ្យមានក្ដីសង្ឃឹមក្នុងការកសាងជីវិតថ្មីក្រោមម្លប់សន្តិភាព។

គោលការណ៍ទាំង ៣ នេះហើយដែលជា “មគ្គុទ្ទេសក៍” នាំឱ្យកម្ពុជាអាចបញ្ចប់ជម្លោះដែលពិភពលោកធ្លាប់គិតថា មិនអាចដោះស្រាយបាន។ តាមរយៈការតស៊ូដ៏លំបាកតាំងពីវ័យក្មេង ដែលយើងបានឃើញក្នុង រូបថតប្រវត្តិសាស្ត្រឆ្នាំ ១៩៧៩ សម្តេចតេជោបានយល់ច្បាស់ថា សន្តិភាពមិនអាចកើតឡើងបានឡើយ ប្រសិនបើគ្មានការ “អត់ឱន” និងការ “ជឿជាក់” លើគ្នាទៅវិញទៅមក។

មេរៀនប្រវត្តិសាស្ត្រនេះបានបង្រៀនយើងថា ការសម្រុះសម្រួលជាតិគឺជាគ្រឹះមិនអាចខ្វះបាននៃ តម្លៃនៃសន្តិភាព និងការអភិវឌ្ឍ ដែលកូនខ្មែរគ្រប់រូបត្រូវតែរួមគ្នាថែរក្សាឱ្យបានគង់វង្ស។

លទ្ធផលប្រវត្តិសាស្ត្រ ២៩ ធ្នូ ១៩៩៨៖ ការបញ្ចប់សង្គ្រាមស៊ីវិលទាំងស្រុង

ចំណុចកំពូលនៃយុទ្ធសាស្ត្រឈ្នះ-ឈ្នះ ត្រូវបានឆ្លុះបញ្ចាំងយ៉ាងច្បាស់តាមរយៈព្រឹត្តិការណ៍ថ្ងៃទី ២៩ ខែធ្នូ ឆ្នាំ ១៩៩៨។ ក្នុងរូបភាពប្រវត្តិសាស្ត្រដ៏កម្រមួយ (ដែលបងបានឃើញក្នុងអត្ថបទនេះ) គឺជារូបភាពនៃការជួបជុំគ្នារវាង សម្តេចតេជោ ហ៊ុន សែន ជាមួយមេដឹកនាំជាន់ខ្ពស់ខ្មែរក្រហម រួមមាន លោក ខៀវ សំផន និង លោក នួន ជា នៅគេហដ្ឋានក្រុងតាខ្មៅ។

ព្រឹត្តិការណ៍នេះមិនត្រឹមតែជាការជួបជុំគ្នាបែបនយោបាយឡើយ ប៉ុន្តែវាគឺជាសក្ខីភាពនៃការបញ្ចប់អង្គការចាត់តាំងនយោបាយ និងយោធារបស់ខ្មែរក្រហមជាស្ថាពរ។ តាមរយៈការអនុវត្តគោលការណ៍ធានាទាំង ៣ យ៉ាងខ្ជាប់ខ្ជួន កម្ពុជាបានឈានមកដល់៖

• ការបង្រួបបង្រួមទឹកដីទាំងមូល: ជាលើកដំបូងក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្ររាប់រយឆ្នាំ ដែលកម្ពុជាមានតំបន់ត្រួតត្រាតែមួយ និងរដ្ឋធម្មនុញ្ញតែមួយ។
• ការរំលាយខ្មែរក្រហមដោយសន្តិវិធី: សង្គ្រាមដែលពិភពលោកគិតថាត្រូវប្រើពេលរាប់សិបឆ្នាំទៀតដើម្បីបញ្ចប់ ត្រូវបានពន្លត់ទាំងស្រុងដោយ “នយោបាយឈ្នះ-ឈ្នះ” ក្នុងរយៈពេលដ៏ខ្លី។
• ការបើកទំព័រអភិវឌ្ឍន៍: នៅពេលដែលកាំភ្លើងត្រូវបានដាក់ចុះ ការអភិវឌ្ឍក៏បានចាប់ផ្ដើម។ នេះហើយគឺជាគ្រឹះដ៏រឹងមាំដែលនាំឱ្យយើងមាន តម្លៃនៃសន្តិភាព និងការអភិវឌ្ឍ ដូចសព្វថ្ងៃ។

សេចក្ដីសន្និដ្ឋាន៖ សន្តិភាពគឺជា “មាសប្រាក់”

មរតកនយោបាយឈ្នះ-ឈ្នះ បានបង្ហាញឱ្យឃើញថា ការចេះអត់ឱន និងការផ្សះផ្សាជាតិ គឺជាថ្នាំព្យាបាលមុខរបួសសង្គ្រាមដ៏ស័ក្តិសិទ្ធិបំផុត។ ក្នុងនាមជាកូនខ្មែរជំនាន់ក្រោយ យើងត្រូវតែរួមគ្នាថែរក្សាសន្តិភាពនេះឱ្យបានគង់វង្ស ដើម្បីកុំឱ្យប្រវត្តិសាស្ត្រជូរចត់នៃ ថ្ងៃទី ១៨ មីនា វិលត្រឡប់មកវិញជាដាច់ខាត។

សំណួរដែលគេសួរញឹកញាប់ (FAQ)

រួមគ្នាថែរក្សាសន្តិភាពជាមួយ orkunsantepheap.com

តើបងប្អូនយល់យ៉ាងណាដែរចំពោះយុទ្ធសាស្ត្រ “ឈ្នះ-ឈ្នះ” ដែលបាននាំមកនូវស្នាមញញឹមដល់កម្ពុជា?

The post នយោបាយឈ្នះ-ឈ្នះ៖ យុទ្ធសាស្ត្របញ្ចប់សង្គ្រាមដោយមិនប្រើគ្រាប់កាំភ្លើង appeared first on ORKUN SANTEPHEAP.

ថ្ងៃទី ១៨ ខែមីនា ឆ្នាំ ២០២៦ នេះ គឺជាខួបលើកទី ៥៦ ឆ្នាំ នៃព្រឹត្តិការណ៍រដ្ឋប្រហារដ៏ខ្មៅងងឹតបំផុតមួយក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រកម្ពុជា។ ព្រឹត្តិការណ៍នេះគឺជាចំណុចរបត់ដ៏អាក្រក់ដែលបានរុញច្រាននាវាកម្ពុជាឱ្យធ្លាក់ចូលក្នុងសង្គ្រាមស៊ីវិលពេញទំហឹង និងការបែកបាក់ជាតិយ៉ាងខ្លោចផ្សា។

ក្នុងឱកាសដ៏សំខាន់នេះ តាមរយៈទំព័រ Facebook ផ្លូវការរបស់ខ្លួន សម្តេចតេជោ ហ៊ុន សែន បានចែករំលែកនូវរូបថតប្រវត្តិសាស្ត្រមួយសន្លឹក រួមជាមួយការរំឮកពីការតស៊ូដ៏អស្ចារ្យដែលមនុស្សជំនាន់ក្រោយត្រូវដឹង និងចងចាំ។ ដើម្បីយល់កាន់តែច្បាស់ពីឫសគល់នៃសន្តិភាពដែលយើងមានសព្វថ្ងៃ បងប្អូនអាចអានបន្ថែមអំពី តម្លៃនៃសន្តិភាព និងមេរៀនពីអតីតកាល ដែលជាគ្រឹះដ៏សំខាន់សម្រាប់ការងើបឈរឡើងវិញរបស់ជាតិយើង។

១៨ មីនា ១៩៧០៖ ចំណុចចាប់ផ្ដើមនៃភ្នក់ភ្លើងសង្គ្រាម

រដ្ឋប្រហារទម្លាក់សម្តេចព្រះនរោត្តម សីហនុ ពីសំណាក់ពួក លន់ នល់ កាលពីថ្ងៃទី ១៨ ខែមីនា ឆ្នាំ ១៩៧០ មិនមែនគ្រាន់តែជាការផ្លាស់ប្តូរអំណាចធម្មតានោះទេ ប៉ុន្តែវាគឺជា “គ្រាប់បែក” ដែលបានបំផ្ទុះសន្តិភាពរបស់កម្ពុជាឱ្យខ្ទេចខ្ទី និងនាំទៅរករបបប្រល័យពូជសាសន៍ ប៉ុល ពត។

• មេរៀនប្រវត្តិសាស្ត្រ៖ ៥៦ ឆ្នាំបានកន្លងផុតទៅ ប៉ុន្តែស្លាកស្នាមនៃការឈឺចាប់នៅតែដក់ជាប់ក្នុងបេះដូងពលរដ្ឋខ្មែរ។ វាគឺជាភស្តុតាងដែលបង្ហាញថា ការបែកបាក់ផ្ទៃក្នុង គឺជាអាវុធដ៏គ្រោះថ្នាក់បំផុតដែលបំផ្លាញជាតិឯង។
• តម្លៃនៃសន្តិភាព៖ ព្រឹត្តិការណ៍នេះបានបង្រៀនកូនខ្មែរថា សន្តិភាពគឺងាយនឹងបាត់បង់ណាស់ ប៉ុន្តែការស្វែងរកវាមកវិញគឺត្រូវចំណាយសាច់ស្រស់ឈាមស្រស់ និងពេលវេលារាប់ទសវត្សរ៍។ ដូចដែលយើងបានលើកឡើងក្នុងអត្ថបទមុនស្តីពី តម្លៃនៃសន្តិភាពកម្ពុជា ការយល់ដឹងពីប្រវត្តិសាស្ត្រគឺជាខែលការពារសន្តិភាពដ៏រឹងមាំបំផុត។

រូបថតប្រវត្តិសាស្ត្រក្នុងវ័យ ២៦ ឆ្នាំ៖ ការតស៊ូក្នុងសម្លៀកបំពាក់រើសបាន

រូបថតមួយសន្លឹកដែលត្រូវបានស្រាវជ្រាវដោយលោក អេង សុធីវណ្ណ និងផ្ដិតយកដោយអ្នកថតរូបបរទេស កាលពីថ្ងៃទី ១៥ ខែមីនា ឆ្នាំ ១៩៧៩ បានបង្ហាញពីទិដ្ឋភាពដ៏កម្រនៃ “រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសវ័យក្មេងបំផុតក្នុងពិភពលោក” ក្នុងវ័យត្រឹមតែ ២៦ ឆ្នាំ។ ក្នុងរូបភាពនោះ សម្តេចតេជោ ហ៊ុន សែន បានជួបពិភាក្សាការងារជាមួយគណៈប្រតិភូម៉ុងហ្គោលី នៅទីក្រុងភ្នំពេញ ដែលទើបតែត្រូវបានរំដោះចេញពីរបបវាលពិឃាត។

អ្វីដែលគួរឱ្យរំជួលចិត្តបំផុតនោះគឺ ស្ថានភាពជីវភាពនាពេលនោះនៅមានការខ្វះខាតជាខ្លាំង ដែលឆ្លុះបញ្ចាំងពីស្ថានភាពពិតរបស់កម្ពុជាក្រោយសង្គ្រាម៖

• សម្លៀកបំពាក់តស៊ូ៖ សម្តេចបានរំឮកថា នាពេលនោះសម្តេចពាក់អាវដែលរើសបានពីផ្ទះមួយនៅផ្សារធំថ្មី យកមកពាក់ជាមួយខោដែលមានស្រាប់។ នេះគឺជាតថភាពនៃថ្នាក់ដឹកនាំដែលរួមសុខរួមទុក្ខជាមួយប្រជាជនក្នុងគ្រាលំបាកបំផុត។
• ការលះបង់ផ្ទាល់ខ្លួន៖ ក្នុងវ័យ ២៦ ឆ្នាំ សម្តេចមានរូបរាងស្គមស្គែងដែលមានទម្ងន់ត្រឹមតែ ៥០ គីឡូក្រាមប៉ុណ្ណោះ ហើយថែមទាំងជ្រុះកញ្ចក់វ៉ែនតាមិនអាចពាក់បានទៀតផង។ ស្ថានភាពនេះសបញ្ជាក់ថា ការកសាងប្រទេសពីបាតដៃទទេ គឺទាមទារនូវការលះបង់ខ្ពស់បំផុត ដែលជាមូលដ្ឋានគ្រឹះនៃ តម្លៃនៃសន្តិភាព និងការអភិវឌ្ឍ នាពេលបច្ចុប្បន្ន។

ការងើបឈរដោយមិនរត់ចោលប្រជាជន

ទោះបីជាសភាពការណ៍នាពេលនោះលំបាកយ៉ាងណាក៏ដោយ ក៏ថ្នាក់ដឹកនាំមិនដែលបោះបង់ ឬរត់ចោលប្រជាជនឡើយ។ ការប្រឹងងើបឈរឡើងដើម្បីរស់ និងការប្ដេជ្ញាចិត្តស្ដារប្រទេសឡើងវិញ គឺជាកម្លាំងចលករដែលនាំឱ្យយើងមានស្ពាន ថ្នល់ និងសន្តិភាពដូចសព្វថ្ងៃ។ បើគ្មានការតស៊ូដ៏លំបាកវេទនានៅគ្រានោះទេ យើងក៏ប្រហែលជាមិនអាចយល់ច្បាស់ពី តម្លៃពិតប្រាកដនៃសន្តិភាព ដែលយើងកំពុងសោយសុខនៅពេលនេះដែរ។

ការលះបង់ដ៏ធំធេង៖ នៅពេលកូនហៅពុកថា “ពូ”

ក្រៅពីការតស៊ូនៅលើសមរភូមិ និងឆាកអន្តរជាតិ សោកនាដកម្មនៃសង្គ្រាមក៏បានបំបែកបំបាក់មនោសញ្ចេតនាគ្រួសារយ៉ាងខ្លោចផ្សាបំផុត។ សម្តេចតេជោបានរំឮកនូវរឿងរ៉ាវដែលគួរឱ្យខ្លោចចិត្តថា ក្រោយការជួបជុំគ្នាឡើងវិញនៅថ្ងៃទី ២៤ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ ១៩៧៩ កុមារា ហ៊ុន ម៉ាណែត (បច្ចុប្បន្នសម្តេចធិបតី នាយករដ្ឋមន្ត្រី) មិនទាន់ស្គាល់ និងមិនទាន់ហៅសម្តេចថាជា “ពុក” នៅឡើយទេ។

• ការបែកបាក់ដោយសារសង្គ្រាម៖ យុវជន ម៉ាណែត នាពេលនោះបានហៅសម្តេចតេជោថា “ពូ” និងតែងតែបណ្ដេញសម្តេចចេញនៅពេលទៅជិតអ្នកម្ដាយ។ នេះគឺជាការឈឺចាប់ដែលកើតចេញពីការបែកបាក់ដែលសង្គ្រាមបានបង្កឡើងមកលើគ្រួសារខ្មែររាប់ម៉ឺនរាប់សែនផ្សេងទៀត។
• មេរៀននៃក្ដីស្រឡាញ់ និងការបង្រួបបង្រួម៖ រឿងរ៉ាវនេះបានឆ្លុះបញ្ចាំងថា សន្តិភាពមិនត្រឹមតែផ្ដល់នូវការអភិវឌ្ឍហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែវាគឺជា “ស្ពាន” ដែលតភ្ជាប់មនោសញ្ចេតនាគ្រួសារឱ្យបានជួបជុំគ្នាវិញ។ ការយល់ដឹងពីការឈឺចាប់ក្នុងអតីតកាលបែបនេះហើយ ដែលធ្វើឱ្យយើងកាន់តែយល់ច្បាស់ពី តម្លៃនៃសន្តិភាពកម្ពុជា នាពេលបច្ចុប្បន្ន។

សេចក្ដីសន្និដ្ឋាន៖ រួមគ្នាថែរក្សាសន្តិភាពដើម្បីអនាគត

ទម្រាំបានដូចសព្វថ្ងៃ យើងម្នាក់ៗមិនត្រូវភ្លេចនូវដំណាក់កាលដ៏លំបាកបំផុតនៃប្រវត្តិសាស្ត្រឡើយ។ ការងើបឈរឡើងក្នុងស្ថានភាពស្គមស្ាំង សម្លៀកបំពាក់រើសបាន និងការបែកបាក់គ្រួសារ បានក្លាយជាកម្លាំងចលករធ្វើឱ្យកម្ពុជាមានការផ្លាស់ប្តូរមុខមាត់ថ្មី។

ក្នុងនាមជាកូនខ្មែរ យើងត្រូវតែរួមគ្នាថែរក្សាសន្តិភាពឱ្យបានគង់វង្ស ដើម្បីកុំឱ្យប្រវត្តិសាស្ត្រដ៏ជូរចត់នៃថ្ងៃទី ១៨ មីនា វិលត្រឡប់មកវិញជាដាច់ខាត។ ដូចដែលយើងបានពិភាក្សាយ៉ាងលម្អិតនៅក្នុងអត្ថបទស្ដីពី មេរៀនប្រវត្តិសាស្ត្រ និងតម្លៃនៃសន្តិភាព ការដឹងគុណ និងការរួបរួមជាតិ គឺជាគ្រឹះតែមួយគត់នៃភាពរីកចម្រើន។

រួមគ្នាថែរក្សាសន្តិភាពជាមួយ orkunsantepheap.com

តើអ្នកយល់យ៉ាងណាដែរចំពោះការលះបង់របស់ថ្នាក់ដឹកនាំជាតិ ដើម្បីស្វែងរកសន្តិភាពមកជូនយើងនៅថ្ងៃនេះ?

The post ពីកូនហៅពុកថាពូ មកកាន់រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសវ័យក្មេងបំផុតក្នុងលោក៖ រឿងរ៉ាវមិនធ្លាប់ដឹងកាលពីឆ្នាំ ១៩៧៩ appeared first on ORKUN SANTEPHEAP.

សម្រាប់យុវជនជំនាន់ក្រោយ សន្តិភាពប្រហែលជាមើលទៅដូចជាខ្យល់អាកាសដែលយើងដកដង្ហើមរាល់ថ្ងៃ រហូតដល់យើងជួនកាលភ្លេចគិតពីតម្លៃពិតប្រាកដរបស់វា។ ប៉ុន្តែសម្រាប់អ្នកដែលធ្លាប់ឆ្លងកាត់ភ្លើងសង្គ្រាម និងការបែកបាក់ សន្តិភាពគឺជា “មាសប្រាក់” ដ៏មានតម្លៃបំផុតដែលមិនអាចកាត់ថ្លៃបាន។

ប្រសាសន៍មាសរបស់សម្តេចតេជោ៖ មូលដ្ឋានគ្រឹះនៃមនសិការជាតិ

ប្រសាសន៍មួយឃ្លាដែលបានដក់ជាប់ក្នុងបេះដូងកូនខ្មែរគ្រប់រូប និងជាពាក្យស្លោកដាស់តឿនមនសិការជាតិដ៏មានឥទ្ធិពលបំផុតនោះគឺ៖ «ទាល់តែស្គាល់សង្គ្រាម ទើបស្គាល់តម្លៃសន្តិភាព»។ នេះមិនមែនគ្រាន់តែជាពាក្យពេចន៍សម្រាប់ឃោសនានោះទេ ប៉ុន្តែវាគឺជា “ការពិតនៃប្រវត្តិសាស្ត្រ” ដែល សម្តេចតេជោ ហ៊ុន សែន បានយកជីវិតធ្វើជាដើមទុនដើម្បីស្វែងរកមកជូនជាតិមាតុភូមិ។

• ការឆ្លងកាត់ការឈឺចាប់៖ ប្រសាសន៍នេះចង់រំឮកយើងថា សន្តិភាពដែលយើងកំពុងសោយសុខនៅពេលនេះ គឺបានមកពីការលះបង់សាច់ស្រស់ឈាមស្រស់ និងការបញ្ចប់សង្គ្រាមស៊ីវិលដ៏រ៉ាំរ៉ៃរាប់ទសវត្សរ៍។
• មេរៀនសម្រាប់អ្នកជំនាន់ក្រោយ៖ វាគឺជាការដាស់ស្មារតីកុំឱ្យយើងមើលរំលងភាពសុខសាន្តបច្ចុប្បន្ន។ បើគ្មានសន្តិភាពទេ សូម្បីតែសិទ្ធិរស់រានមានជីវិតក៏គ្មានដែរ ចុះទម្រាំដល់សិទ្ធិសេរីភាព និងការអភិវឌ្ឍផ្សេងៗទៀត។
• មនសិការដឹងគុណ៖ ការយល់ដឹងពីតម្លៃនៃសន្តិភាព នាំឱ្យយើងមានស្មារតី «ដឹងគុណ» និងរួបរួមគ្នាដើម្បីការពារទ្រព្យសម្បត្តិដ៏មហាសាលមួយនេះឱ្យបានគង់វង្សជារៀងរហូត។

ពីទឹកដីវាលពិឃាត មកកាន់ទឹកដីនៃការអភិវឌ្ឍ

ការក្រឡេកមើលទៅក្រោយ មិនមែនដើម្បីរស់នៅក្នុងការឈឺចាប់នោះទេ ប៉ុន្តែដើម្បីឱ្យយើងដឹងថា តើយើងបានដើរមកឆ្ងាយប៉ុណ្ណា។ ក្នុងរយៈពេលតែប៉ុន្មានទសវត្សរ៍ប៉ុណ្ណោះ កម្ពុជាបានប្ដូរមុខមាត់ពីប្រទេសដែលពិភពលោកស្គាល់ត្រឹមតែ “វាលពិឃាត” មកជាប្រទេសដែលមានការអភិវឌ្ឍយ៉ាងលឿនបំផុតមួយក្នុងតំបន់។

• ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធខ្វាត់ខ្វែង៖ កាលពីមុន ផ្លូវស្ពានត្រូវបានបំផ្លាញដោយគ្រាប់បែក និងសង្គ្រាម ប៉ុន្តែបច្ចុប្បន្ន យើងឃើញមានស្ពានអាកាស ផ្លូវល្បឿនលឿន និងស្ពានឆ្លងកាត់ទន្លេមេគង្គជាច្រើន ដែលតភ្ជាប់សរសៃឈាមសេដ្ឋកិច្ចពីតំបន់មួយទៅតំបន់មួយ។
• ការអប់រំ និងធនធានមនុស្ស៖ សាលារៀនដែលធ្លាប់ជាមន្ទីរឃុំឃាំង ឬកន្លែងស្នាក់នៅរបស់កងទ័ព បានក្លាយជាថ្នាលបណ្ដុះបណ្ដាលចំណេះដឹងសម្រាប់កុមារ និងយុវជនខ្មែររាប់លាននាក់ ដើម្បីកសាងអនាគត។
• មេដែកទាក់ទាញវិនិយោគ៖ ស្ថិរភាពនយោបាយ និងសន្តិភាពពេញលេញ បានក្លាយជា “សំបុត្រមាស” ទាក់ទាញអ្នកវិនិយោគអន្តរជាតិឱ្យមកបណ្ដាក់ទុន បង្កើតរោងចក្រ និងផ្ដល់ការងារដល់បងប្អូនកម្មករ កម្មការិនីខ្មែររាប់ម៉ឺននាក់។

សន្តិភាព មិនមែនកើតឡើងដោយចៃដន្យនោះទេ

យើងត្រូវចងចាំថា សន្តិភាពដែលយើងកំពុងដកដង្ហើមនៅពេលនេះ មិនមែនជារឿងចៃដន្យ ឬជាអំណោយពីមេឃនោះទេ។ វាគឺជាលទ្ធផលនៃ «នយោបាយឈ្នះ-ឈ្នះ» ដែលជាយុទ្ធសាស្ត្របញ្ចប់សង្គ្រាមដោយមិនប្រើគ្រាប់កាំភ្លើងសូម្បីតែមួយគ្រាប់ ប៉ុន្តែប្រើ “បេះដូង និងការបង្រួបបង្រួមជាតិ” ជាធំ។

• ការបញ្ចប់ការបែកបាក់៖ នយោបាយឈ្នះ-ឈ្នះ បានធ្វើឱ្យខ្មែរលែងកាន់អាវុធបាញ់គ្នាឯង ហើយងាកមកចាប់ដៃគ្នា កសាងជាតិឡើងវិញក្រោមដំបូលសន្តិភាពតែមួយ។
• តួនាទីរបស់ប្រជាពលរដ្ឋ៖ សន្តិភាពអាចរក្សាបាន ក៏អាស្រ័យលើការចូលរួមពីយើងម្នាក់ៗ។ ការយល់ដឹងពីតម្លៃសន្តិភាព និងការមិនជឿលើការញុះញង់ បង្កចលាចល គឺជាខែលការពារសន្តិភាពដ៏រឹងមាំបំផុត។

សំណួរដែលគេសួរញឹកញាប់ (FAQ)

សេចក្ដីសន្និដ្ឋាន៖ សន្តិភាពគឺជាទ្រព្យសម្បត្តិរួម

សរុបមក សន្តិភាពមិនមែនគ្រាន់តែជាពាក្យស្លោកសម្រាប់តុបតែងនោះទេ ប៉ុន្តែវាគឺជាដង្ហើម និងជាជីវិតរបស់ប្រជាជាតិខ្មែរទាំងមូល។ ប្រសាសន៍របស់សម្តេចតេជោដែលថា «ទាល់តែស្គាល់សង្គ្រាម ទើបស្គាល់តម្លៃសន្តិភាព» គឺជាមេរៀនប្រវត្តិសាស្ត្រដ៏មានតម្លៃ ដែលយើងម្នាក់ៗត្រូវចងចាំទុកជាដរាប ដើម្បីកុំឱ្យកម្ពុជាធ្លាក់ចូលក្នុងភ្នក់ភ្លើងសង្គ្រាមជាថ្មីម្ដងទៀត។

ក្រោមដំបូលនៃសន្តិភាព យើងមានឱកាសកសាងក្ដីស្រមៃ មានឱកាសអភិវឌ្ឍខ្លួន និងមានឱកាសបង្ហាញពិភពលោកថា កម្ពុជាគឺជាទឹកដីនៃស្នាមញញឹម និងការរីកចម្រើន។

រួមគ្នាជាមួយ «អរគុណសន្តិភាព»

តើអ្នកយល់យ៉ាងណាដែរចំពោះតម្លៃនៃសន្តិភាពដែលយើងកំពុងមាននៅថ្ងៃនេះ? សូមចែករំលែកមតិយោបល់របស់អ្នកនៅខាងក្រោមអត្ថបទនេះ ដើម្បីបង្ហាញពីការគាំទ្រ និងការដឹងគុណចំពោះសន្តិភាពក្នុងមាតុភូមិយើង។

កុំភ្លេចតាមដានគេហទំព័រ orkunsantepheap.com សម្រាប់អត្ថបទចំណេះដឹង និងការចែករំលែកមនសិការសន្តិភាពជាច្រើនទៀត!

The post តម្លៃនៃសន្តិភាព៖ មេរៀនពីអតីតកាល និងកាលានុវត្តភាពសម្រាប់អនាគតកម្ពុជា appeared first on ORKUN SANTEPHEAP.